| Sosyoloji:
AnaSayfa |
SOSYOLOJİNİN DİĞER BİLİMLERLE İLİŞKİSİ
Her sosyal bilim, sosyal gerçekliğin yalnızca
kendini ilgilendiren kısım ve alanlarlarını
inceler. Oysa sosyal gerçeklik bir bütündür.Bu
bütünlüğü açıklayabilmek için sosyal bilimler
işbirliği yapmak zorundadır. Hiçbir bilim toplumun
tümünü kendi başına tam olarak açıklayamaz.
A. Sosyoloji ve Tarih:
Yer ve zamanı belli Tarih, toplumların ortaya
çıkma, gelişme, dağılma ve çözülme devrelerindeki
somut sosyal olayları belgelere dayanarak
incelemeye çalışan bir bilimdir. Sosyoloji ise, bu
sosyal olayları açıklayarak, bir takım ortak
ilkelere,kurallara, genellemelere ve mümkünse
yasalara ulaşmak ister.Tarih, diğer sosyal
bilimlerle uğraşanlara olayların geçmişi
hakkındaki verileri sunmaktadır. Sosyoloji tarih
bu verilerinden yararlanarak, farklı toplumlarda
görülen sosyal olayların ortak özelliklerini
inceler ve genellemelere ulaşır.
B. Sosyoloji-Psikoloji:
Psikoloji, insan davranışlarını konu edinen bir
bilim dalıdır. Çoğu psikolojik olayların temelinde
toplumsal öğeler mevcuttur.Öğrenme, kişilik, algı,
davranışların şekillenmesinde sosyal öğeler
mevcuttur. Bu yönüyle psikoloji, sosyolojinin
verilerinden yararlanmak zorundadır. Diğer
taraftanda fertlerin psikolojik durumlarını
dikkate almadan, grup ve toplum ilişkilerinin
doyurucu bir açıklamaya kavuşması güçtür.Sosyal
psikoloji, insanın sosyal bir ortamdaki
davranışlarını konu alan sosyoloji - psikoloji
arası bir alt bilim dalıdır. C.
Sosyoloji-Antropoloji: Antropoloji insanın
yeryüzündeki toplumsal gelişimi-ni inceler. İnsan
fizyolojisi ve iskelet yapısı, dil,araç yapımı ve
teknolojisi, fen, eğitim, siyaset, örgütlenme
türünden konular antropolojinin çalışma
alanlarındandır.
Fiziki Antropoloji:
İnsanın biyolojik yapısını, insan ve ırklar
tarihini inceler.
Kültürel Antropoloji:
Yaşanan toplumların ya da kültürlerin sosyol
ve kültür tarihi ile uğraşır. Toplum türleri,
yayılma, evrim, töreler,bunların kökeni ve
değişmesi gibi kanınları temel alır.Kültürel
antropolojiye etnoloji veya sosyal antropoloji adı
da verilmektedir.Bu yönleriyle sosyoloji,
antropoloji ilişkisi mevcuttur.
D) Sosyoloji-Hukuk :
Hukuk, toplumda insanlararası ilişkileri
düzenleyen, uyulması zorunlu kurallar bütünüdür.
Hukuk toplum ile sıkı ilişkilidir. Bu kuralların
uzun ömürlü olması o toplumun sosyal yapısına
uygun olmasına bağlıdır. Bu yönüyle hukuk,
sosyolojinin verilerinden yararlanır.
E. Sosyoloji-Ekonomi:
Ekonomi, insanların ihtiyaç duydukları mal ve
hizmetlerin üretimini,bölüşümünü ve tüketimini
konu alan bir sosyal bilimdir.Yasanın ekonomik
faaliyetleri bir anlamda toplumsal
faaliyettir.Ekonomik faaliyetler bulunduğu
toplumdan etkilenir. Toplumsal olayların ekonomiye
etkisi ve ikisi arasındaki ilişkisi arasındaki
ilişki ekonomik sosyoloji?yi meydana getirmiştir.
F. Sosyoloji-Siyaset:
Siyaset bilimi, devletin örgütlenmesi çeşitli
yönetim şekillerinin karşılaştırılması, anayasa
hukuku (toplumun yönetim biçimi,hükümet iktidar)
v.s. hem sosyolojinin hem de siyasetin
konusudur.ancak sosyoloji topluma genel ve
objektif yaklaşırken, siyaset değer yargılarında
bulunur.
VII. SOSYOLOJİNİN ALT BİLİM DALLARI
A) Eğitim Sosyolojisi: Eğitim ile diğer
sosyal kurumlar arası ilişkileri eğitimin
işleyişi, işlevleri, eğitim kurum ve örgütlerinin
sosyal özelliklerini inceler.Veya, kültürün
kuşaklar arasında aktarılması olarak ele
alındığında,kişilerin tüm sosyalleşme evreleri
eğitim sosyolojisinin konusu içine girer.
B) Hukuk Sosyolojisi: Hukukun toplum
içindeki rolünü (sosyal düzenin sağlamasında)
Hukuk kurallarının toplumlarının gelişmelerine
paralel olarak nasıl değiştiklerini inceler.
C) Din Sosyolojisi: Dinin kökenlerini,
dinin toplum içindeki yeri, önemi, dini davranış
ve düşüncenin şartlarını,biçimlerini ve dinin
geçirdiği aşama ve değişmeleri ele alır.
D) Ekonomik Sosyoloji: Sosyal hayatın
ekonomik yönünü ve diğer sosyal kurumlarla
ilişkisini inceler. Diğer yandan da,ekonomik
sistem-lerle diğer sosyal sistemler arasındaki
ilişkileri inceler.
E) Siyaset Sosyolojisi: Siyasi kurum ve
olayları, diğer sosyal kurum ve olaylarla ilişki
yönüyle ele alır.Siyasi kanunların doğuşu,
işleyişi, işlevi, siyasi eylem biçimleri. baskı
grupları, siyasi davranış, oy verme, ideoloji,
kamuoyu,propaganda gibi konuları inceler.
F) Sanayi Sosyolojisi: Sanayi devrimi
sonrasında ortaya çıkan teknolojik gelişme ve
etkilerini araştırır.
G) Aile Sosyolojisi: Ailenin yapısı, toplum
içindeki yeri,fonsiyonları, şekillerini inceler.
H) Köy Sosyolojisi: Köy tipleri,
coğrafyanın etkisi, köydeki değişmeleri konu alır.
J) Kent Sosyolojisi: Kentleşme, kent
biçimlerini, sosyal yapısı ve göç olayı üzerinde
durur
|
|
