Ticaretle meşgul olan bir
müslümanın özen göstermesi gereken ilk önemli
konu, haram kılınan malların satışını
yapmamaktır. Allah bir şeyi haram kılmışsa,
onun bedelini de haram kılmıştır. Nitekim Hz.
Peygamber (s.a.s.) şarapla ilgili olarak "Içilmesini
haram kılan Allah'u Teâlâ satılmasını da haram
kıldı. " (Ebû Davud, Büyû, 64) buyurarak
meseleyi gayet açık bir şekilde belirlemiştir.
Aynı şekilde mümin bir kasabın, Allah'ın adı
anılarak kesilmemiş olan bir hayvanın etini
satması da böyledir. Çünkü hayvan boğazlarken
kasden Allah'ın adı anılmazsa o et haram olur.
Buna göre, bir müslüman böyle bir eti satamaz.
Aynı şekilde put ve benzeri şeylerin de satışı
Islâm'da yasaktır .
Çalıntı olan bir malın
satılması veya piyasaya sürülmesi de caiz
değildir. Hz. Peygamber (s.a.s.)'in: "Kim
bildiği halde hırsızlıkla elde edilmiş çalıntı
bir malı satın alırsa onun günahına ve
alçaklığına ortak olmuştur" (Beyhakî, Sünen,
V, 336). buyurduğu bilinmektedir. Buna göre
ticaretle uğraşan bir müslümanın gerek mal
alırken ve gerek satarken bu hususlarda
titizlik göstermesi gerekir.
Islâm toplumunda malların
fiyatlarına sun'î olarak yapılan müdahaleler
asla câiz değildir. Rasûlullah (s.a.s.):
"Pahalılığı arttırmak için fiyatlara müdahale
eden kimseyi kıyamet gününde büyük bir ateşin
üzerinde oturtmayı Allah'u Teâlâ üzerine
almıştır" buyurmaktadır. (Bu hususta geniş
bilgi için bk. Narh ve Ihtikâr maddeleri).
Islam toplumunda karaborsa
(ihtikar) haramdır. Karaborsa, bir malın
fiyatının artması için piyasadan çekilmesi,
stok edilmesi, satılmaması ve fiyatı artınca
satılmasıdır. Ticarette normal kâr helâldir.
Fakat, ticaretin gayesi her ne pahasına olursa
olsun kâr, hele aşırı kâr elde etmek değildir.
İslam'ın haram kıldığı aşırı kâr yollarından
biri de karaborsadır. Karaborsanın insanlara
pek çok zararı vardır. Bunları şöyle
sıralayabiliriz:
Piyasada sun'î darlık
meydana getirmek, tüketimi sun'î olarak
artırmak, bu vesîleyle enflasyonu yükseltmek,
fazla fiyatla tüketicinin mağdur edilmesi,
alıcı-satıcı arasındaki itimat, iyi niyet,
sevgi ve saygının ortadan kalkması... Birkaç
kişinin aşırı para kazanması için buna
başvurması, günah sayılmıştır. Peygamberimiz
karaborsacıyı şöyle tehdid eder. "Pazara mal
getiren rızıklandırılmış; ihtikar (stok ve
karaborsa) yapan lânetlenmiştir." (Ibn-i Mâce,
Ticaret, 6).
