KBE NASIL KIBLE OLDU?

 KEMAL SLEYMANOGLU  

Rasulullah s.a.v. Efendimiz, Hicret'in on altinci ya da on yedinci ayina kadar namazlarini Mescid-i Aksa'ya ynelerek kildi. Bununla birlikte, kiblenin Mescid-i Haram'a dndrlmesini gnlden arzu eder, bunun iin dua ederdi. Sonra bir gn ilhi emirle bu da gereklesti.

Bes yz kisilik bir kafile

Medine'den yola iktilar. ogunlugu puta tapiyor, fakat Kbe'yi ve Arafat'i kutsal biliyorlar ve kendi inanlarina gre hacca gidiyorlar. Aralarinda yetmis kadar mslman da var.

Birinci Akabe beyatinda iman etmis olan Medineliler, kavimlerinin hidayetine vesile olmak iin ok gayret etmisti. Kur'an'i gretmesi iin Peygamber Efendimiz tarafindan gnderilen Mus'ab b. Umeyr, gece gndz demeden insanlara Allah'in dinini anlatmisti. Iste simdi yetmis ksur mslman olarak Mekke'ye, Rasulullah s.a.v.'e gidiyorlar. Yine Akabe'de O'nunla bulusacaklar.

Kuds'e ynelmek istemiyorum'

Kafiledeki mslmanlarin ogu Allah Rasul s.a.v.'i henz tanimiyor. O'nu ilk kez grecek olmanin heyecani iindeler.

Mslman Medinelilerin ileri gelenlerinden Bera b. Marur r.a. arkadaslariyla konusuyor:

- Arkadaslar! Benim bir dsncem var. Ama bana uyar misiniz, uymaz misiniz bilmiyorum.

- Nedir o? diye sordular. Bera Kbe'yi kasdederek:

- Bu binayi arkamda birakmak istemiyorum, namazimi ona ynelerek kilmak istiyorum.

Arkadaslari syle karsilik verdi:

- Bize, Peygamberimiz'in sadece Kuds'teki Mescid-i Aksa'ya dogru namaz kildigi haber verildi. O'nun yaptiginin aksini yapmak istemeyiz.

Bera b. Marur yine de:

- Ben Kbe'ye ynelerek kilacagim, dedi.

Kafiledekiler yol boyunca namaza durduklarinda Mescid-i Aksa'ya ynelirken Bera b. Marur Kbe'ye dnerek namaz kildi. Fakat Mekke'ye vardiklarinda iine bir kurt dst; acaba dogru mu yapmisti? Yegeni sair Kaab b. Malik r.a.'a durumu ati. Rasulullah s.a.v.'e gidip yaptigi isin dogru olup olmadigini soracaklardi.

Yola iktilar ama ikisi de Allah Rasul s.a.v.'i tanimiyordu. Karsilastiklari bir adama, O'nu nerede bulabileceklerini sordular. O da Kbe'nin yaninda amcasi Abbas r.a. ile birlikte bulundugunu syledi. Bu habere memnun oldular, nk ikisi de Abbas r.a.'i ticaret iin arada bir Medine'ye ugradigi iin taniyorlardi.

Keske sabretseydin'

Mescid-i Haram'a girdiklerinde Rasulullah s.a.v.'i amcasi ile otururken buldular. Selam verip oturdular. Efendimiz s.a.v. amcasina sordu:

- Bu iki adami taniyor musun?

Abbas r.a. cevap verdi:

- Evet. Bu, Bera b. Marur. Kavminin ileri gelenelerindendir. Bu da Kaab b. Malik.

- Sair olan mi?

- Evet.

Kaab r.a., Allah Rasul tarafindan giyaben taniniyor olmasina ok sevindi. Bera b. Marur sz aldi ve meselesini syle arz etti:

- Ey Allah'in Nebisi! Bu yolculuga iktim, Allah beni Islm'a hidayet etti. Bu binayi arkama almamayi dsndm ve namazlarimi ona dogru kildim. Arkadaslarim bu konuda bana uymadi. Benim iime de bir kurt dst. Ne buyurursunuz ya Rasulallah?

Efendimiz s.a.v. syle buyurdu:

- Bir kiblen (Mescid-i Aksa) vardi. Onun zerine sabretseydin ya!

Bu grsmeden sonra arkadaslariyla birlikte Mescid-i Aksa'ya dogru namazlarini kilmaya basladi. (Ahmed b. Hanbel: Msned)

Bera b. Marur r.a., bu grsmenin gereklestigi gnlerde yapilmis olan Ikinci Akabe Beyati'nda Medinelilerden seilen on iki kisiden birisi oldu. Medine'ye dndklerinde pek fazla yasamadi. Bir sre sonra, Efendimiz'in hicretinden bir ay nce vefat etti. Malinin te birinin Rasulullah s.a.v.'e verilmesini vasiyet etmisti. Diger bir vasiyeti de yz Kbe'ye dnk olarak defnedilmesiydi. Byle yapildi.

Efendimiz s.a.v. Medine'ye hicret ettiginde onu sordu. Bir ay nce vefat ettigi bildirildi, vasiyetlerinden sz edildi. Efendimiz s.a.v. vasiyet etmis oldugu malinin ocuklarina verilmesini emir buyurdu ve mezarinin basina gidip cenaze namazini kildi.

Rasulullah s.a.v. Efendimiz, Hicret'in on altinci ya da on yedinci ayina kadar namazlarini Mescid-i Aksa'ya ynelerek kildi. Mekke'de iken Kbe'nin yakininda bulundugunda, Kbe'yi araya alarak Mescid-i Aksa'ya dogru namaz kildigi da nakledilmistir. Bununla birlikte, Efendimiz s.a.v. kiblenin Mescid-i Haram'a dndrlmesini gnlden arzu eder, bunun iin dua ederdi. (Cesss: Ahkmu'l-Kur'an)

Rastlanti olabilir mi?

Bir gn Rasulullah s.a.v. Efendimiz, namazlarini Kbe'ye ynelerek kilmak isteyen Bera b. Marur r.a.'in mahallesine gitmisti. gle vakti girdiginde, oradaki Ben Seleme mescidinde namazi kildirdi. Her zaman oldugu gibi Kuds'e dogru namaza durdu ve ilk iki rekati o sekilde kildi. Tam bu esnada Yce Mevl, bundan sonra kible olarak Kbe'yi setigini syle ferman buyurdu:

Biz senin yznn gge dogru dnp durdugunu gryoruz. Iste simdi seni, memnun olacagin bir kibleye dndryoruz. Artik yzn Mescid-i Haram tarafina evir. (Ey Mslmanlar!) Siz de nerede olursaniz olun, yzlerinizi o tarafa evirin. Sphe yok ki Ehl-i Kitap, onun Rablerinden gelen gerek oldugunu ok iyi bilirler. Allah onlarin yapmakta oldularindan habersiz degildir. (Bakara, 244)

Rasulullah s.a.v. Efendimiz kilmakta oldugu namazin son iki rektini Kbe'ye dnerek kildi. Bu haber kisa zamanda yayildi. Artik o gnden sonra Kbe mslmanlarin kiblesi oldu.

Ben Seleme mescidi, byle nemli ve mbarek bir olaya sahitlik ettigi iin iki kibleli mescid anlaminda Mescid'l-Kibleteyn diye anildi.

KIBLE NEDIR?

Kible, yn ve ynelinen taraf ya da ynelinen sey anlaminda bir kelimedir. Dinimizde mslmanlarin namaz kilarken dnmeleri gereken istikameti yani Kbe'yi ifade eder.