XML belgeleri işaretleme ifadeleri ve veri içeriğinden oluşan bir veri dosyası veya paketidir. İşaretleme ifadeleri elemanlar (elements), varlık referansları (entity refererences), açıklamalar (comments), işleme komutları (processing instructions), CDATA bölümleri ve veri tipi tanımlamalarından (document type declaretions) oluşur.
XML’de geçen temel işaretleme ifadelerini detaylı incelemeden önce aşağıdaki Şekil ‘teki örneği inceleyelim. Bu örnekte XML dilinde tanımlanmış basit bir elektronik posta verilmiştir. Belgenin ilk satırı <?xml ... ?> her zaman tanımlanması gereken XML işlem komutu deklarasyonudur. Bu belgenin bir XML belgesi olduğunu ve hangi versiyonu kullandığını belirmektedir. İkinci satır opsiyonel olarak tanımlanabilen belge tipi deklarasyonunudur. Bu belge için tanımlanmış olan DTD (Veri Tipi Tanımlama) dosyasının isminin e_posta.dtd olduğunu ifade etmektedir. Bunların altındaki kısım XML belgesinin gövdesini oluşturmaktadır. XML belgesi gövdesi hiyerarşik bir ağaç yapısında oluşmuş belge elemanlarından oluşur. Her bir eleman bir başlangıç ve bitiş etiketi içerir. Örneğin aşağıdaki tarih elemanı <tarih> başlangıç etiketini, 7 Eylül 2000 karakter verisini ve </tarih> bitiş etiketindan oluşmaktadır. Elemanlar diğer elemanları veya karakter verileri içerebilir. Bu örnekte e_posta elemanı kime, kimden, tarih, konu, ve mesaj elemanlarını içermektedir. Bir belgenin en üst seviyesinde bulunan eleman kök eleman olarak adlandırılır. Bu örnekte kök eleman e_posta’dır.
XML:
<?xml version="1.0" ?>
<!DOCTYPE e_posta SYSTEM "e-posta.dtd">
<e_posta>
<kime>Herkese</kime>
<kimden> Selim Akyokuş</kimden>
<tarih> 7 Eylül 2000</tarih>
<konu>XML ve XML Uygulamaları</konu>
<mesaj> XML HTML gibi etiket tabanlı bir dildir</mesaj>
</e_posta>
