|
Her programlama dilinin olmazsa olmazlarından hatta olmasaydı programcılık diye bir kavramın olmayacağı değişkenlerden bahsedelim biraz.
Değişkenler sizin daha sonra işinize yarayacak verileri koyduğunuz kaplardır. Siz gerektiğinde bu veriyi alır işler sonra gerekiyorsa değişkene yeni değer atar yerine koyarsınız yada işiniz bittiyse kabı boşaltırsınız.
VBScriptin sahip olduğu tek veri tipi olan variant tipinde olan değişkenler 3 tür değer tutabilirler.(1) Skalar dediğimiz ve veri tipleri konusunda okuduğunuz tek boyutlu veriler.(String ve sayı gibi.)(2)diziler (3) nesne işaretçileri(set komutuyla oluşturduğumuz)
VBScript her değişken için bilgisayar belleğinde belli bir alana sembolik bir isim atar. Ve bu isim program boyunca o bellek lokalizasyonu işaret eder.
Değişken tanımlama kısmına geçmeden önemli bir noktayı belirtelim.Siz VBScript için anahtar sözcükler olan kelimeleri değişken ismi olarak kullanamazsınız. Kullanırsanız yazdığınız program boyunca hatalar alırsınız. Bu anahtar kelimeler VBScriptte kullanılan fonksiyon isimleri, operatörler, vbs nesneleri, olaylar, özellikler ve vbscriptte özel ifadelerdir. Bunları daha sonra geniş bir yazı halinde vermeyi düşündüğümüz için şimdilik geçiyoruz.
Değişken Tanımlama
-------------------------
VBScript programınız içinde değişkenlerin tanımlanmasını diğer diller gibi şart koşmaz. Yani siz programınız içinde daha önce kullanılmamış değişik isimde bir kelime kullanırsanız VBS bunu bir değişken olarak değerlendirir ve sorun çıkarmadan işleme tabi tutar. Ama iyi bir programcı program içinde kullanacağı tüm değişkenleri tanımlar. Eğer program içinde tanımlanmamış değişken kalmasın diyorsanız programınızın en başına <% Option Explixit %> yazarsanız programı çalıştırdığınızda eğer tanımlanmamış bir değişken varsa programın çalışmasını durduracak ve bunu size bildirecektir. Bu ne işe yarar derseniz eğer programın bir yerinde değişken tanımlamadığınız ve eski değişkeni kullandığnız halde önceki değişken ismini yanlış yazarsanız bu yeni bir değişken olarak değerlendirilir ve program istediğniz sonucu vermez ve hatayı bulmakta zorlanabilirsiniz.
Peki VBS´te değişkenleri nasıl tanımlarız.
Dim: VBS içinde değişken tanımlama konusunda anahtar sözcüktür.
<%
Dim veri
veri = "Hello World"
Response.Write veri
%>
Aralarına virgül koyarak tek bir dim yapısı ile birden çok değişken tanımlayabilirsiniz.
<%
Dim veri,sayi
veri = "Hello Jüpiter"
sayi = 10
Response.Write veri
Response.Write sayi
%>
Dim yapısı ile hem statik hem dinamik dizi değişken tanımlayabilirsiniz.
<% Dim dinamikdizi() %> Bu şekilde eleman sayısı daha sonra belirlenmek üzere bir dizi oluşturmuş olduk.Redim komutu ile bu diziyi yeniden boyutlandırabiliriz.
<% Dim statikdizi(15) %> Bu şekilde de 15 elemanlı bir dizi tanımlamış olduk.
Dizi değişkenler konusu geniş bir konu olduğu için ayrıntıları dizi değişkenler konusuna bırakıp değişkenlerimize geri dönüyoruz.
İsimlendirme Kuralları
-----------------------------
VBS içinde bir değişken tanımlamak için belli kurallar vardır. Bunlar:
Bir değişken adı bir harfle yada _ ile başlayabilir.
ahmet123 doğru,_ahmet123 doğru, 123ahmet yanlış,%ahmet yanlış
Değişken içinde nokta olamaz.
ahmet.123 yanlış, ahmet_123 doğru
Değişken ismi en az 1, en fazla 255 karakter uzunluğunda olabilir.
Aynı program yapısı içinde aynı isme sahip iki ve daha fazla değişken tanımlanamaz.
Değişkenlerin Kapsamı ve Ömürleri
----------------------------------------
Değişkenler eğer bir prosedür içinde tanımlamamış iseniz tüm programınız boyunca geçerlidir.Mesela veritabanına yapacağınız bağlantıyı sayfanızın en başında yaparsanız aşağıdaki tüm kodlarınızda yeniden tanımlamadan bunu kullanabilirsiniz.
Eğer bir değişkeni bir prosedür içinde tanımlamış iseniz o değişken sadece o prosedür içinde geçerli olur, siz prosedür dışına çıktığınızda ömrüde sona ermiş olur. Bu durumda aynı değişken birden fazla tanımlanabilir.
Değişkenlere Değer Atama
-------------------------------
= operatörü ile yapılır.
<%
Dim degisken,kayitseti
degisken = "VBS Türk"
Set kayitseti = Server.CreateObject("ADODB.Recordset")
%>
Dizi değişkenler geniş bir konu olduğu için ayrı bir yazı olarak ele alacağım.
Sabitler
Programınız içinde kullanmak için değişkenler tanımlasanızda, tanımladığınız bazı değerlerin değişmesini istemeyebilirsiniz. Bu durumda değişken değilde sabit tanımlayabilirsiniz.
Bir program içinde Const anahtar kelimesi ile sabit tanımlayabilirsiniz. Const ile tanımladığınız değerler değiştirilemez ve programın herhangi bir yerinde değeri değiştirilmeye kalkarsa geçersiz atama hatası verir.
<%
Const sabitstring = "Ne mutlu VBS Türk´ü takip ediyorum diyene"
Const sabitsayi = 123456
%>
Önemli bir nokta; burda dim yapısında olduğu gibi önce tanımlayacağımız sabit ismini verip sonra değerini atama şeklinde yapamıyoruz. Yani sabitimizi tanımladığımız satırda değerini de atamak zorundayız.
<%
Const degismeyen
degismeyen = "Ne mutlu VBS Türk´ü takip ediyorum diyene"
%>
Hatalı bir yazımdır. Size = işareti beklendiğini söyler.
<%
Const degismeyen = "Ne mutlu VBS Türk´ü takip ediyorum diyene"
degismeyen = "Ne mutlu Türküm diyene"
%>
Burada da geçersiz atama hatası alırsınız. Çünkü sabitlerin değerleri değiştirilemez.
Aynı satırda virgül ile ayırarak birden çok sabit tanımlayabilirsiniz.
<%
Const sbt1 = "Ne mutlu",sbt2 = "VBS Türkü",sbt3 = "takip ediyorum diyene"
%>
Bunun dışında birde iç sabitler dediğimiz VBS fonksiyonları sırasında kullandığmızı değerler vardır. Bu da yine ayrı bir konu olarak incelenecektir.
(findikkurdu.com)
|
 |
