MİKROEKONOMİ ve MAKROEKONOMİ
* Mikroekonomide küçük üniteler(ev halkı, firma,
devlet) ele alınmakta ve ağırlıklı olarak
tüketicinin fayda optimizasyonuna, frmanın(üreticinin)
kar maksimizasyonuna nasıl ulaştığı
araştırılmaktadır.
* Bunu yaparken kısmi denge analizleri
kullanılır.Yani bir üniteyi incelerken onu diğer
ünitelerden ve bütünden bağımsız düşünür.söz
konusu bir malın fiyatı incelenirken bu fiyatın
diğer malların fiyatlarındaki değişmelerden
etkilenmediği varsayılır.
* Serbest piyasada ürün fiyatlarının nasıl
oluştuğu, fiyatın oluşmasını etkileyen temel
unsurlar ile fiyat arasındaki ilişki de
mikroekonominin analiz konuları arasındadır.
* Makroekonomi genel denge analizlerinden
yaralanır.Tüm ekonominin ve piyasaların tüm
sektörlerinin birlikte nasıl dengeye gelecekleri
sorunu incelenir. Konuları arasında enflasyon,
döviz kuru, ödemeler dengesi, işsizlik, milli
gelir gibi büyüklükler vardır.
EKONOMİDE MAL, HİZMET ve PARA AKIMI
* Üretici firmalar ile aileler arasında iki ayrı
akım vardır:
a) Mal ve hizmet akımı: Aileler üretim için
gerekli girdileri firmalara sağlarken firmalar da
bu girdileri kullanarak ürettikleri malları ev
halkının kulanımına sumaktadır. Yani aileler
üretim faktörlerini (daha çok emek) firmalara
vermekte karşılığında firmalar da tüketim malarını
üretmektedirler.
b) Gelir ve harcama akımı: Firmalara üretim
faktörlerini veren aileler bunun karşılığını rant,
ücret, faiz olarak firmalardan almaktadır; bu
ailelerin gelirini oluşturur.Daha sonra aileler
belli bir harcama yaparak firmaların ürettileri
tüketim malarını satın almaktadır ki bu da
firmaların geliridir. Bu para akımına harcamalar
akımı diyebiliriz.
PARA TEORİSİ
Eski zamanlarda uygulanan takas(trampa, mübadele)
yöntemi birçok güçlükler doğurmaktaydı. Bu nedenle
insanlar malın mall değişimi yerine başka bir
değişim aracı buldu: Para.
Paranın İşlevleri: Ortak bir değer ölçüsüdür. Tüm
mal ve hizmetlerin değeri para ile ölçülebilir.
Ortak bir değişim, Tasarruf aracıdır. Bu
özelliğini sürdürebilmesi için zamanla değer
kaybetmemelidir. Borç ödeme aracıdır. Ekonomi
politikası aracıdır.
Paranın Çeşitleri
Mal Para: İlk toplumlarda başka malların
değişiminde kullanılan mallardır. Ör: deri, midye
kabuğu, tütün.
Temsili Para veya Kağıtan Para: Altın ve gümüş
sertifikalar, banknot, kağıt para ve ufaklık
para(metal para) bu türdendir.Ufaklık parada
paranın yapıldığı maddenin değeri ile üzerinde
yazan değer farklı olmalıdır.Enflasyonun yüksek
olduğu dönemlerde değerli metalden yapılmış
ufaklık paralar metali kendisinden daha değerli
olduğu için piyasadan kaybolmuştur.Bu kavram
Gresham's law(Gresham'ın kanunu) adıyla bilinen "bad
money drives out good"(kötü para iyiyi safdışı
eder) kanunuyla anlatılabilir.
Kaydi Para(Banka Parası): Özellikle gelişmiş
ülkelerde ödemelerin büyük kısmı bizzat para ile
yapılmaz. Borçlu kimse borcunu çek ile ödediğinde
çeki alan kimse ya da firma bankadan nakit
almayacak fakat çek tutarını kendi hesabına
yazdıracak veya aktaracaktır. Kaydi para diğer
adıyla banka parası gözle görülür bir para
değildir.
|
