A Tipi Yatırım Fonu Ortaklığı:

Fon içtüzüklerinde/esas sözleşmelerinde asgari sınırları belirtmek kaydıyla, portföy değerinin en az %25'ini devamlı olarak mevzuata göre özelleştirme kapsamına alınan kamu iktisadi teşebbüsleri dahil Türkiye'de kurulmuş ortaklıkların hisse senetlerine yatırmış fonlar/ortaklıklar A tipi fon/ortaklık olarak adlandırılır.

Acenta:
Acentalık sözleşmesi çerçevesinde, faaliyet gösterdikleri mahalde, sadece sermaye piyasası araçlarına ilişkin alım ve satım emirlerinin aracı kuruma iletilmesine ve gerçekleşen emirlerin tasfiyesine aracılık eden gerçek kişi veya ticaret şirketleridir.

Açýða Satýþ:
Sahip olunmayan menkul kıymetlerin ödünç alınmak sureti ile satılmasıdır.

Ağırlıklı Ortalama Fiyat :
Ortalama Fiyat bir sonraki seansa ait baz fiyatın hesaplanmasına esas teşkil eden hisse senedinin miktar ağırlıklı ve küsuratsız fiyatıdır.

Alım Satıma Aracılık :
Aracılık Daha önce ihraç edilmiş sermaye piyasası araçlarının aracılık sıfatıyla ve ticari amaçla alım-satım faaliyetini ifade eder.

Anonim Şirket :

Bir ünvana sahip, en az 5 ortak tarafından, ana sözleşmesinde yazılı konularda faaliyette bulunmak üzere, asgari 5 milyar TL sermaye ile kurulmuş olan ve esas sermayesi belli paylara bölünmüş olan sermaye şirketleridir.

Apel :
Pay bedelinin taksitle ödenmesinin söz konusu olduğu durumlarda, yönetim kurulu tarafından ortaklara yapılan çağrıdır.

Aracı Kuruluş:

Sermaye piyasası faaliyetlerinde bulunmak üzere Sermaye Piyasası Kurulu'nca yetkili kılınmış bankalar ve aracı kurumlardır.

Aracı Kurum :
Sermaye piyasası faaliyetlerinde bulunmak üzere Sermaye Piyasası Kurulu tarafından aracılık yetkisi verilmiş anonim ortaklıklardır.

Aracılık :
Sermaye piyasası araçlarının, yetkili aracı kuruluşlar tarafından, kendi nam ve hesabına, başkasının nam ve hesabına, kendi namına ve başkasının hesabına yapılan alım-satım faaliyetidir.

Aracılık Yüklenimi :

Yüklenimi, halka arz edilecek sermaye piyasası araçlarının tamamının satılacağına dair aracı kuruluş tarafından ihraççı şirkete verdiği taahhüttür. Bakiyeyi yüklenim veya tümünü yüklenim olmak üzere iki şekilde yapılabilir.

Arbitraj:
Fiyat farklarından yararlanmak amacıyla para, kıymetli maden, tahvil ve hisse senedi alım-satım işlemidir.

Ayı Piyasası:
Gelecek hakkında karamsarlığın ve fiyatların düşeceği beklentisinin hakim olduğu piyasadır. Bu tür piyasalarda kişiler ellerindeki hisse senetlerini gelecekte daha düşük fiyattan satın alabilecekleri düşüncesi ile satarlar.

Bağımsız Dış Denetleme:
Denetleme, ortakların mevzuat ve genel kabul görmüş muhasebe ve denetleme esas ve ilkelerine uygunluk yönünden defter, kayıt ve belgelerinin yetkili bağımsız denetleme kuruluşlarınca denetlenmesidir.

Bağlı Ortaklık:
İşletmenin doğrudan veya dolaylı olarak en az %50 oranında oy veya en az bu oranda yönetim çoğunluğunu seçme hakkına sahip olduğu iştiraklerdir.

Bakiyeyi Yüklenim:
Yüklenim, sermaye piyasası araçlarının, aracı kuruluşlarca yapılan halka arz sırasında satılmayan hisse senedi miktarının bedeli satış süresi sonunda tam ve nakden ödenerek satın alınacağının ihraçcıya taahhüt edilmesini ifade eder.

Banka Bonoları :
Bonoları Kalkınma ve Yatırım bankalarının borçlu sıfatıyla düzenleyip, ihraç ettikleri emre veya hamiline yazılı bir sermaye piyasası aracıdır.

Banka Garantili Bonolar :
Garantili Kalkınma ve Yatırım Bankalarından kredi kullanan ortakların, bu kredilerin teminatı olarak borçlu sıfatıyla düzenleyip, alacaklı bankaya verdikleri emre muharrer senetlerden, bu krediyi kullandırmış olan bankaca kendi garantisi altında ihraç edilen bir sermaye piyasası aracıdır.

Baz Fiyat :
Bir hisse senedinin seans içinde işlem görebileceği üst ve alt fiyat adımlarının belirlenmesine esas teşkil eden fiyattır.

Başlangıç Sermayesi:
Sermayesi Kayıtlı sermaye sisteme tabi ortaklıklar için zorunlu olan asgari çıkarılmış sermaye tutarıdır.

Bedelli Sermaye Artırımı :
Sermaye Anonim ortaklıkların, arttırdıkları sermaye karşılığı çıkardıkları hisse senetlerini ortaklarına belirli bir bedel üzerinden nakden alarak (nakit karşılığı) dağıtmalarıdır. Bu şekilde ortaklara tanınan yeni pay alma (rüçhan) hakkı belirli bir süre ile sınırlıdır.

Bedelsiz Sermaye Artırımı:
Sermaye Anonim ortaklıkların, iç kaynaklardan yaptıkları sermaye artırım karşılığı çıkarttıkları hisse senetlerini bedel almadan ortaklarına dağıtmalarıdır. Bedelsiz hisse senedi alma hakkı süresi için sınırlama yoktur.

Bileşik Endeks :
Endeks kapsamındaki hisse senetlerinin fiyatları ve halka açıklık oranları baz alınarak hesaplanan ve hisse senedi piyasasının genel bir göstergesi olan ölçümdür.

Birincil Piyasalar :
Menkul kıymetleri ihraç eden şirketler ile tasarruf sahiplerinin doğrudan doğruya karşılaştıkları piyasalardır. Diğer bir anlatımla, menkul kıymetlerin ihraççı kuruluşlarca tasarruf sahiplerine ilk kez satışa sunulduğu piyasalardır.

Blok Satış:
Emir miktarı şirketin ödenmiş/çıkarılmış sermayesinin % 10'unu aşan satış işlemidir.

Boğa Piyasası:
Talebin arzdan daha çok olduğu ve borsada fiyatların tırmanışa geçtiği dönemi ifade eder.

Borsa Eksperleri:
Menkul kıymetlere ilişkin alım-satım emirlerinin ilgili iç yönetmelikte belirtilen esaslara göre karşılaştırılması ile fiyatların teşekkülünü izleme ve alım-satım işlemlerinin sonuçlandırılmasını sağlamakla yükümlü olan görevlilerdir.

Borsa Emirleri :
Müşteri emirlerinin, aracı kurum üye temsilcileri tarafından seans içinde borsa bilgisayar sistemine aktarılmasıdır.

Borsa Fiyatı :.
Borsada belirli kurallara göre işleyen, organize pazarlarda işlem gören menkul kıymetlerin, borsadaki arz ve talep koşullarına göre oluşan fiyatıdır.

Borsa Payı:
İMKB üyelerinin gerçekleştirdikleri işlem hacmine göre hesaplanarak Borsa'ya ödedikleri tutardır. Söz konusu tutar Borsa Yönetim Kurulu tarafından belirlenir.

Borsa Üyeleri :
Sermaye Piyasası Kurulu'ndan yetki belgesi ve Borsa'dan üyelik belgesi almış aracı kuruluşlardır.

Bölgesel Pazarlar ( Kot Dışı Pazar ):
Ulusal (Kot içi) Pazar'da işlem görme koşullarını taşımayan ve Borsa Yönetim Kurulu'nca geçici veya sürekli olarak Ulusal Pazardan çıkarılmasına karar verilen şirketlerin hisse senetlerine likidite sağlamak, fiyatlarının düzenli ve şeffaf bir piyasada, rekabet koşulları içinde oluşmasını temin etmek amacıyla kurulan pazardır.

Broker :
Borsamız mevzuatında Üye temsilcisi kavramı kabul edilmiş Temsilcisi olduğundan tanım "Üye Temsilcisi" maddesi altına alınmıştır.

Çıkarılmış Sermaye :
Kayıtlı sermaye sistemine tabi ortaklıkların satışı yapılmış hisse senetlerini temsil eden sermayeleridir.

Defter Değeri :
İşletmenin aktif toplamından, borçlarının düşülmesi ile bulunan öz varlığının, çıkarılmış/ödenmiş hisse senedi sayısına bölünmesi sonucu bulunan değerdir.

Emrin İyileştirilmesi :
Alış emirlerinde fiyatların yukarıya, satış emirlerinde aşağıya çekilerek fiyat önceliğinin değiştirilmesidir.

Emisyon Primi :
Ortakların hisse senetlerini nominal değerinin üzerinde bir fiyatla ihraç etmeleri sonucunda satış fiyatı ile nominal değer arasında oluşan farktır. Bu gelir, ortaklıklar için vergiden muaf olup, bilançolarının pasif bölümünde öz kaynak kalemi altında yer alır.

En İyi Gayret Aracılığı:
Halka arz edilecek sermaye piyasası araçlarının izah namede gösterilen satış süresi içinde satılmasını, satılmayan kısmın ise ihraççıya iadesini veya bunları daha önce satın almayı taahhüt etmiş üçüncü kişilere satılmasını ifade eder.

Fesih:
Ortaklık faaliyetlerinin esas sözleşme şartlarına bağlı olarak ya da kanunlarda belirtilen şartlardan birinin gerçekleşmesi halinde sona erdirilmesidir. Söz konusu durum gerçekleştiğinde ortaklık hisse senetleri Borsa kotundan çıkarılır.

Finansman Bonoları:.

İhraçcıların borçlu sıfatı ile düzenleyip ihraç ettikleri emre veya hamiline yazılı kısa vadeli sermaye piyasası aracıdır.

Fiyat Adımı:
Her hisse senedi fiyatı için bir defada gerçekleşebilecek asgari fiyat değişimidir.

Fiyat Marjı (Fiyat Aralığı):
Her hisse senedi için seans içinde önerilebilecek en düşük ve en yüksek fiyatlar o hisse senedi için fiyat marjını oluşturur. Mevzuat uygulamasında bu sınırlar baz fiyatın %10 altı ve üstüdür.

Fiyat Önceliği :
Hisse Senetleri Piyasası'ndan daha düşük fiyatlı satış emirlerinin, daha yüksek fiyatlı satış emirlerinden, daha yüksek fiyatlı alış emirlerinin, daha düşük fiyatlı alış emirlerinden önce karşılanmasını ifade eder.

Forward İşlemler:
Anlaşılan miktar ve fiyattan belirli bir tarihte belli bir ürünün teslim edilerek karşılığının ödeneceğine dair iki tarafın birbirine taahhütte bulunmasıdır.

Futures Piyasaları :
Fiyat dışındaki şartları standartlaştırılmış bir vadeli (forward) sözleşmenin işlem gördüğü piyasalardır. Bu piyasalarda sözleşmeye konu teşkil eden ürün kontrat şartlarına uygun olarak ileri bir teslimat tarihinden alınıp satılmaktadır.

Gayrimenkul Sertifikaları:
İhraççıların bedelleri inşa edilecek veya edilmekte olan gayrimenkul projelerinin finansmanında kullanılmak üzere ihraç ettikleri, değerleri birbirine eşit, hamiline yazılı menkul kıymettir.

Gelir Ortaklığı Senetleri:
Köprü, baraj, elektrik santrali, karayolu, demiryolu, telekomünikasyon sistemleri ile sivil kullanıma yönelik deniz ve hava limanları ile benzerlerinden, kamu kurum ve kuruluşlarına ait olanların gelirlerine ortak olunması için çıkarılan senetlerdir.

Halka Açık Anonim Ortaklık :

Hisse senetleri halka arz edilmiş olan veya pay sahibi sayısının 250'den fazla olduğu; yatırım ortaklıkları, yatırım fonları, halka açık anonim ortaklıklar ve özel emeklilik ve tasarruf kuruluşları ile fonlarının sermayesine doğrudan veya dolaylı olarak tek başına ya da birlikte %50 oranından fazla ortak olduğu, herhangi bir şekilde tespit olunan anonim ortaklıklardır.

Halka Arz:
Halka arz, sermaye piyasası araçlarının satın alınması için her türlü yoldan halka çağrıda bulunmasını; halkın bir anonim ortaklığa katılmaya veya kurucu olmaya davet edilmesini; hisse senetlerinin borsalar veya diğer teşkilatlanmış piyasalarda devamlı işlem görmesini; halka açık anonim ortaklıkların sermaye artırımları dolayısıyla hisse senetlerinin satışını ifade eder.

Halka Arza Aracılık:
Sermaye piyasası araçlarının halka arz yoluyla satışına aracılık yapmaktır.

Hamiline Hisse Senedi :
Senedin hamili kim ise, o kişinin hak sahibi sayıldığı hisse senetleridir.

Hazine Bonosu:
Hazine tarafından vadesi bir yıldan kısa süreli olarak çıkarılan ve iskontolu olarak işlem gören devlet borçlanma senetleridir.

Riskten Koruma :

Nakit piyasada bulunan bir pozisyondan oluşan risklere karşı diğer piyasalarda (futures, options vs.) pozisyon alarak korunmaktır.

Hisse Senedi :
Anonim ortaklıklar tarafından çıkarılan ve anonim ortaklığın sermayesine belirli bir katılma payını temsil eden, yasal şekil şartlarına uygun olarak düzenlenmiş kıymetli evraktır.

İkincil Piyasalar :
Daha önce ihraç edilmiş sermaye piyasası araçlarının işlem gördüğü piyasalardır.

İlave Kotasyon :
Hisse senetleri borsa kotunda bulunan bir ortaklığın sermaye artırımı nedeniyle ihraç ettiği yeni hisse senetlerinin kotasyon işlemini ifade eder.

İlk Kotasyon :
Ortaklık hisse senetlerinin ilk kez borsa kotuna alınmasını, ortaklığın borçluluğunu temsil eden menkul kıymetlerinin borsa kotuna alınmasını ifade eder.

İmtiyazlı Hisse Senedi :
Esas sözleşmede hüküm bulunmak kaydı ile, sahiplerine temettü ödemesi, rüçhan hakkı kullanımı, oy hakkı gibi konularda ayrıcalık tanıyan senetlerdir.

İrtibat Büroları :
Aracı kurumun yetkili olduğu sermaye piyasası faaliyetlerinin tanıtımını yapmak amacı ile aracı kurumu temsil etmekle görevli hizmet birimleridir. İrtibat büroları sadece müşteri emirlerini aracı kuruma iletebilirler.

İşlem Birimi :
Bir sermaye piyasası aracının, kendisi ya da katları ile işlem yapılabilecek asgari sayısını ya da değerini ifade eder. İşlem birimi olarak "lot" ibaresi kullanılır.

İşlem Hacmi :

Tüm hisse senetleri için gerçekleşen işlemlerdeki her emrin içerdiği hisse senedi sayısı ile işlem fiyatının çarpılarak elde edilen tutarların toplanmasıdır.

İşlem Miktarı :
Bir piyasada, bir seans süresince ya da belli bir dönemde alınıp satılan, el değiştiren menkul kıymet adedidir.

İştirak :
Bir ortaklık ile işletme arasında, söz konusu ortaklığın yönetimine ve ortaklık politikalarının belirlenmesine katılma anlamında devamlı bir ticari bağ yaratan, doğrudan veya dolaylı sermaye ve yönetim ilişkisidir.

İtfa :
Sabit getirili menkul kıymet ihraç planında belirlenen tarih ve miktarlarda ana paranın yatırımcıya geri ödenmesidir.

İzahname :
Sermaye Piyasası araçlarının ihracında ya da halka arzında ortaklıklarca halkı bilgilendirmek amacıyla düzenlenmesi gereken belgelerdir.

Kamuyu Aydınlatma :
Sermaye piyasasının açıklık ve dürüstlük içinde işleyişini sağlamak, tasarruf sahipleri, ortaklar ve diğer ilgililerin zamanında bilgilendirilmesini temin etmek amacıyla, sermaye piyasası araçlarının değerini ve yatırımcıların yatırım kararlarını etkileyebilecek önemli olay ve gelişmelerin kamuya açıklanmasıdır.

Kapanış Fiyatı :
Bir seansta borsa kaydına alınan en son işlem fiyatıdır.

Kar-Zarar Ortaklığı :
Ortakların, kar ve zarara ortak olmak üzere iştigal sahalarına giren tüm faaliyetlerin gerektiği finansman ihtiyaçlarını karşılamak amacıyla ihraç veya halka arz edebilecekleri bir tür sermaye piyasası aracıdır.

Katılma İntifa Senedi :
Nakit karşılığı satılmak üzere, ortaklık haklarına sahip olmaksızın kardan pay alma, tasfiye bakiyesinden yararlanma ve yeni pay alma gibi haklar sağlayan kıymetli evraktır.

Kaydi Takas :
Üyelerin, takasa olan para borçları ile takastan olan para alacaklarının hesaben ödenmesi ile menkul kıymet borçları ile menkul kıymet alacaklarının hesaben teslimidir.

Kayıtlı Sermaye :
Ortakların, esas sözleşmelerinde hüküm bulunmak kaydıyla, Yönetim Kurulu Kararı ile, Türk Ticaret Kanunu'nun sermaye artırımı hükümlerine tabi olmaksızın çıkartabilecekleri, azami hisse senedi miktarını gösteren ve Ticaret Sicili'nde tescil edilmiş sermayeleridir.

Konkordato :
Kendi kusuru olmaksızın mali durumu bozulmuş olan bir borçlunun alacakları ile yaptığı bir anlaşmadır. Bu anlaşma sonunda alacaklıların en az üçte iki oranındaki çoğunluğu alacaklarının belirli bir bölümünden vazgeçer, borçlu ise geri kalan borçlarını bir plan dahilinde ödemeyi kabul eder ve Ticaret Mahkemesi'nin onayı ile geçerlilik kazanır.

Kotasyon :

Bir şirkete ait menkul kıymetlerin borsa listesine alınmasıdır. Menkul kıymetlerin borsa kotuna alınması ile şirketin borsa tarafından gerekli görülen şartları yerine getirmiş olduğu anlaşılır.

Kredili Menkul Kıymet İşlemleri :
Bir aracı kuruluş nezdinde, müşteri adına kredi hesabı açılması koşulu ile müşteri ve aracı kuruluş arasında yapılacak sözleşme hükümleri çerçevesinde kredi kullanarak borçlanmak suretiyle menkul kıymet alınmasını ifade eder.

Kupon :
Hisse senedi sahiplerinin bazı ortaklık haklarının kullanımını teminen hisse senetleri üzerinde bulunan ve sistematik olarak numaralandırılmış kıymetli evraktır.

Kupür :
Para, tahvil ve hisse senetlerinin, üzerinde yazılı değere göre, her birimine verilen isimdir.

Kurtaj :
Aracı kuruluşların, aracı olarak borsada gerçekleştirdikleri işlemler karşılığında menkul kıymetlerin işlem fiyatlarıyla hesaplanan tutarı üzerinden müşterilerinden aldıkları komisyondur.

Küsurat Emir :
İşlem biriminin ihtiva ettiği hisse senedi sayısından (1 lot ya da 1.000 adet) daha az miktarlar için verilmiş emirlerdir.

Limit Emir :

Emri veren alıcının, işlemin gerçekleşmesi için kabul ettiği en yüksek fiyat; satıcının ise satmaya razı olduğu en düşük fiyatı belirten emir tipidir.

Lot :
Hisse senetleri piyasasında geçerli olan işlem birimidir. İMKB Hisse Senetleri Piyasası'nda, 1 lot 1.000 adet hisse senedini veya 1,000,000 TL nominal değerli hisse senedini ifade eder.

Mahsup :
Üyelerin bir piyasadan doğan alacaklarını talimatları doğrultusunda diğer bir piyasa işleminden doğan borçlarını ödemede kullanabilmeleridir.

Maktu Teminat :
Borsa üyeleri tarafından hisse senetleri piyasasında işlem yapabilmek için yatırılması gereken teminatın tüm aracı kuruluşlar için sabit tutar olarak belirlenen kısmıdır.

Mali Endeks :
Finansal sektörde yer alan şirketlerin hisse senetlerinin fiyatlarındaki değişimler dikkate alınarak hesaplanan hisse senetleri piyasası endeksidir.

Menkul Kıymet :
Ortaklık veya alacak hakkı sağlayan, belli bir meblağı temsil eden, yatırım aracı olarak kullanılan, dönemsel gelir getiren, misli nitelikte, seri halinde çıkarılan, ibareleri aynı olan ve şartları SPK'ca belirlenen kıymetli evraktır.

Menkul Kıymet Borsaları :
Menkul kıymetlerin alım-satımını belli kurallar çerçevesinde bir düzen içinde yapılmasını sağlayan, piyasada oluşan fiyatların ilanına yetkili, tüzel kişiliğe haiz kurumlardır.

Menkul Kıymet Ödünç İşlemleri :
Aracı kuruluş ile müşteri arasında düzenlenen sözleşmede belirlenen esaslar dahilinde, ödünç veren taraftan açığa satış amacıyla ödünç alan tarafa, belirli bir dönem için menkul kıymetlerin verilmesi ve aynı cins menkul kıymetlerin mislen geri alınmasını ifade eder.

Merkezi Takas :
Borsada gerçekleşen tüm işlemlerin takasının yine borsada sonuçlandırılmasıdır.

Munzam Teminat :
Üçer aylık dönemlerde, her bir temerrüt matrahı 20 milyon TL veya üstü olmak kaydıyla, Hisse Senetleri Piyasası işlemlerinden kaynaklanan yükümlülüklerini yerine getirmeyerek borsaca bir günden fazla geçerli kabul edilmeyen şekilde savunmaları alınmış olarak temerrüte düşen üyelerin, toplam temerrüte düşen üyelerin, toplam temerrüt mahrahının %10'u oransal teminat veya ortalama teminatı aştığı takdirde aradaki farkın ödenmesine munzam teminat denir.

Müşteri Emirleri :
Müşterilerin borsada menkul kıymet almak ve satmak amacıyla borsa üyelerine yazılı ya da sözlü şekilde ilettikleri talimatlardır.

Nakit Piyasalar :
Vade uygulanmadan aynı gün valörlü işlemlerin yapıldığı piyasalardır.

Nama Yazılı Hisse Senetleri :
Hisse senedinin üzerinde sahibinin adının yazılı olduğu ve şirketin pay defterine kaydedilen hisse senetleridir.

Net Aktif Değer :
Belirli bir faaliyet dönemi sonunda düzenlenen bilançodaki net aktif tutarının hisse senedi sayısına bölünmesi ile bulunan değerdir.

Net Bakiye Prensibi :
Hisse Senetleri Piyasasında gün içinde yapılan iki seansta gerçekleşen işlemlerin netleştirilmesidir. Üyelerin, hem aynı menkul kıymet üzerinde yaptıkları alım-satımları hem de nakit olarak borç ve alacakları birbirine mahsup edilir. Üyeler takasa kalan net tutar kadar borçlu veya alacaklı olurlar. Böylece her aracı kuruluş için bir gün sonunda tüm işlemleri üzerinden net nakit borç/alacak tutarı ile her menkul kıymet için ayrı ayrı net bir kıymet borç/alacak bulunur.

Nominal Değer :

Her hisse senedi üzerinde yazılı olan fiyattır. Tahvil ve bonolarda ise, vade sonunda ödenecek değerdir.

Opsiyon :
Bir malı veya menkul kıymeti belli süre içerisinde belli bir fiyata satma veya alma hakkıdır.

Oransal Teminat:
Üçer aylık dönemlerde hesaplanan ve Borsa üyelerinin Hisse Senetleri Piyasası'nda gerçekleştirdikleri işlemlerin günlük ortalama tutarının %4'üdür.

Ortalama Teminat :
Üçer aylık hesaplama dönemlerinde tüm borsa üyeleri için hesaplanan oransal teminat tutarlarının basit ortalamasıdır.

Ödenmiş Sermaye :

Esas sermaye sistemine tabi ortaklıklarda, ortaklarca taahhüt edilen sermayenin nakden ödenmiş kısmıdır.

Özel Denetleme :
Menkul kıymetlerin halka arzı için kayda alınmak üzere Sermaye Piyasası Kurulu'na başvuran veya Sermaye Piyasası Kanunu kapsamında olup, birleşme, devir veya tasfiye durumunda bulunan anonim ortaklıklar ile aracı kurumlar ve yatırım ortaklıklarından Kurul'ca belirlenen şirketlerin mali tablo ve raporlarının denetlenmesidir.

Özel Emir :
Borsa Yönetim Kurulu'nca her hisse senedi için ayrı ayrı belirlenmiş olan "bir seferde sisteme girilebilecek işlem miktarını" aşan ve blok satış miktarının altında olan emirlerdir.

Piyasa Fiyatı :
Sermaye piyasası aracının arz ve talebinin karşılaşması sonucu oluşan toplam değerdir.

Portföy :
Sahip olunan varlıkların aynı veya farklı özelliğe sahip birden fazla kıymete yatırılması sonucu oluşan toplam değerdir.

Portföy Yöneticiliği :
Kıymetli madenlere dayalı olanlar dahil olmak üzere sermaye piyasası araçlarından oluşturulan porföylerin müşteriler hesabına vekil sıfatıyla yönetilmesidir.

Rating (Derecelendirme) :
İhraççıların (şirket, devlet vs.) ihraç ettikleri borç niteliğindeki menkul kıymetlerin (tahvil, finansman bonosu vs.) anapara ve faizini zamanında geri ödeme yeterliliğine ne ölçüde sahip olduklarını göstermek amacıyla bağımsız kuruluşlar tarafından yapılan değerlemedir.

Referans Fiyat :
Yeni Hisse Pazarı'nda ve Rüçhan Hakkı pazarında uygulanan, hisse senetlerinin işlem görebileceği alt ve üst fiyat sınırlarının ve fiyat adımlarının belirlenmesinde esas teşkil etmeyen, fiyat tescil edilinceye kadar marj uygulanmayan, yalnızca teorik değer olarak gerçekleşecek işlemlere fiyat bakımından referans vermek amacı ile açıklanan fiyattır.

Repo :
Bir menkul kıymet işleminin başlangıç valöründe satılıp, bitiş valöründe geri alınmasıdır.

Re'sen Alım-Satım :
Temerrüt halinin Borsa Yönetim Kurulu'nun belirlediği süreyi doldurması halinde, sürenin bitimini takip eden iş günü işlem konusu hisse senetlerinin temerrüde düşen üyenin pozisyonuna göre Hisse Senetleri Piyasası Müdürlüğü'nce elektronik ortamda ayrı hisse koduyla, cari fiyattan alım-satımının yapılmasıdır.

Resmi Müzayede :
Mahkemelerin, icra dairelerin ve diğer resmi dairelerin Borsa'da yapılmasını gerek gördükleri menkul kıymet satım işlemleridir.

Risk Sermayesi :
Yatırım Ortaklığı Kayıtlı sermayeli olarak kurulan başlangıç veya çıkarılmış sermayelerini esas olarak sermaye kazancı elde etmek amacıyla risk sermayesi yatırımlarına yönelterek risk sermayesi yatırımı faaliyetinde bulunan ortaklıklara denir.

Rüçhan Hakkı :
Ortakların bedelli sermaye artırımlarına mevcut ortakların öncelikle katılma hakkıdır. Söz konusu hak, hisse senedine bağlı "Yeni Pay Alma Kuponları" karşılığında ve ayrıca hisse senedi ibrazına gerek kalmaksızın yapılır.

Rüçhan Hakkı Pazarı :
Hisse senetleri Borsa'da işlem gören şirketlerin nakdi sermaye yapmak üzere belirledikleri rüçhan hakkı kullanma süresi içinde söz konusu hisse senedi üzerinde bulunan yeni pay alma kuponunun alınıp satılabilmesi için, Borsa'ca belirlenecek süre içinde açılan pazardır.

Seans :
Borsada işlemlerin başlaması ve bitmesi arasında geçen süredir.

Sermaye Artırımı :
Yeni hisse senedi ihraç edilerek mevcut ödenmiş/çıkarılmış sermayenin arttırılmasıdır.

Sınai Endeks :
Sadece sanayi sektöründe yer alan şirketlerin hisse senetlerinin fiyatlarındaki değişimler dikkate alınarak hesaplanan hisse senetleri piyasası endeksidir.

Sürekli Denetleme :
Sermaye piyasası Kanunu'na tabi ortaklıkların, mevzuat ve genel kabul görmüş denetim ve muhasebe esas ve ilkelerine uygunluk yönünden defter, kayıt ve belgelerinin her yıl denetlenmesidir.

Sınırlı Denetleme :
Ara mali tablo düzenlemekle yükümlü olan anonim ortaklıklar, aracı kurumlar, yatırım ortaklıkları ve yatırım fonlarının düzenleyecekleri ara mali tabloların, sürekli denetlemekle görevli bağımsız denetleme kuruluşları tarafından incelenmesi ve rapora bağlanmasıdır.

Taban Fiyat :
Hisse senetlerinin bir seans içinde işlem görebileceği en düşük fiyattır. Her hisse senedi için fiyat ve fiyat adımı göz önünde alınarak ayrı olarak hesaplanır.

Tahvil :

Devletin 1 yıl, anonim ortakların en az 2 yıl veya daha uzun vadeyle, ödünç para bulmak amacıyla, itibari kıymetleri eşit ve ibareleri aynı olmak üzere çıkardıkları borç senetleridir.

Takas :
Borsa'da gerçekleştirilen işlemler sonucunda oluşan borç ve alacakların karşılıklı olarak tasfiye edilmesidir.

Tasfiye Değeri - Likiditasyon Değeri :
Şirket varlıklarının belirli bir süre içinde zorunlu satışı ile sağlanabilecek değerden tüm borçlar ödendikten sonra kalan miktarın, hisse senedi sayısına bölünmesi sonucu bulunan değerdir.

Tavan Fiyatı :
Hisse senetlerinin bir seans içinde işlem görebileceği en yüksek fiyattır. Her hisse senedi için fiyat ve fiyat adımı göz önüne alınarak ayrı olarak hesaplanır.

Tefe :
Toptan Eşya Fiyat endeksidir.

Teknik Analiz :
Geçmişte piyasada oluşmuş çeşitli fiyat verilerinin, bilgisayar ve grafikler yardımıyla geleceği tahmin etmek için kullanılan bir değerleme yöntemidir.

Temellük :
Alacağın devralınması.

Temerrüt:
Borsa'da yapılan işlemler sonucunda, taahhütlerin gerektirdiği ödeme veya menkul kıymet teslimatlarının belirlenen süreler içinde gerçekleştirilmemesi sonucu oluşan durumdur.

Temettü-Kar Payı :
Ortakların dönem içinde elde ettikleri kardan mevcut ortakların pay alma hakkıdır. Söz konusu hisse senedine bağlı "Kar Payı Kuponları" karşılığında ve ayrıca hisse senedi ibrazına gerek kalmaksızın yapılır.

Teminat :
Borsa üyelerinin, borsa işlemleri dolayısıyla müşterilerine ve borsaya verebilecekleri zararlara karşılık olmak üzere, Borsa tüzel kişiliği adına yatırdıkları parasal tutardır.

Ters Repo :
Bir sabit getirili menkul kıymetin başlangıç valöründe alınıp, bitiş valöründe geri satılmasıdır.

Tescil :
Hisse senetleri piyasasında yapılan işlemlerin Borsa tarafından kayıt edilmiş olmasıdır.

Tescile Mesnet Belge :
Kayıtlı sermaye sistemine tabi anonim ortaklıklarda, sermaye artırım işlemleri tamamlandıktan sonra sermaye artırımın tescili için, Sermaye Piyasası Kurulu'nca verilen ve ödenmiş hisse senedi tutarını gösteren belgedir.

Teslim Karşılığı Ödeme Prensibi :
Borsa işlemlerinin takasında, tarafların takasa olan borçlarını ödedikleri nispette alacaklarının ödenmesi prensibidir.

Toptan Satışlar Pazarı :

Alıcıları önceden belli olan veya olmayan belli bir miktarın üzerindeki hisse senedi işlemlerinin Borsa'da güven ve şeffaflık ortamında organize bir piyasada gerçekleşmesini sağlayan pazardır.

Tranş :
Tahvil ve Bono Piyasası'nda işlem yapabilme limiti içerisindeki her bir kademedir.

Tümünü Yüklenim :
Sermaye piyasası araçlarının, bedelli satışın başlamasından önce tam ve nakden ödenmek suretiyle tamamının satın alınarak halka satılacağının, satışı yapana karşı taahhüt edilmesidir.

Ulusal Pazar :
Borsa Yönetim Kurulu kararı ile pazarı açılmış, endekse dahil olan ve olmayan Borsa kotunda yer alan her şirket hisse senedi için alım-satım işlemlerinin gerçekleştirildiği pazardır.

Uluslararası Pazar :

İMKB Uluslararası Menkul Kıymetler Serbest Bölgesi içinde "Serbest Bölgeler Mevzuatına" göre faaliyet gösterecek, esas olarak eski Doğu Bloku Ülkeleri, Türk Cumhuriyetleri ve Orta Doğu ülkelerindeki şirketlere ait menkul kıymetlerin işlem göreceği pazardır.

Uyuşmazlık Komitesi :
Borsa işlemleri ile ilgili olarak; ülkeler arasında veya üyeler ile müşterileri arasında çıkan uyuşmazlıkların idari yoldan çözülmesine yardımcı olan komitedir.

Üye Temsilcisi - Broker
Borsa'da işlem yapma yetkisine sahip aracı kuruluş temsilcisidir.

Vadeli İşlem :
Sözleşmeye konu tarafların baz aldıkları temel ürünün sözleşmede belirtilen tarih, fiyat, kalite ve miktarda, yerde alınıp satılacağını, birbirlerine taahhüt ettikleri sözleşmelerdir.

Varlığa Dayalı Menkul Kıymet :
İhraççıların kendi ticari işlemlerinden doğmuş alacakları veya temellük edecekleri alacaklar karşılığında ihraç edebilecekleri kıymetli evraktır.

Yapay Piyasa-Yapay Fiyat:
Bir veya birkaç üyenin, bir veya birden fazla seanslar boyunca herhangi bir menkul kıymet için, söz konusu menkul kıymetin gerçek piyasa değerini yansıtmayacak şekilde fiyat teşekkül ettirecek şekilde sürekli olarak önceki alış emirleri veya sürekli olarak daha düşük fiyatlarda satış emirlerinin borsaya iletilmesi ile oluşturulmaya çalışılan piyasaya yapay piyasa denir.

Yatırım Danışmanlığı :
Müşterilere, sermaye piyasası araçları ile bunları ihraç eden ortaklık ve kuruluşlar, şirket birleşme ve el değiştirmeleri, şirketlerin finansman ihtiyacının karşılanması hakkında ve benzeri konularda yönlendirici nitelikte yazılı veya sözlü yorum ve yatırım tavsiyelerinde bulunması faaliyetidir.

Yatırım Fonu:

Halktan katılma belgeleri karşılığı toplanan paralarla, belge sahiplerinin hesabına riskin dağıtılması ve inançlı mülkiyet ilkesine göre sermaye piyasası araçları ile ulusal ve uluslararası borsalarda işlem gören altın ve diğer kıymetli madenlerden oluşan portföyü işletmek amacıyla kurulan mal varlığıdır.

Yatırım Fonu Katılma Belgesi :
Belge sahibinin kurucu ve saklayıcı kuruma karşı sahip olduğu hakları taşıyan ve fona kaç pay ile katıldığını gösteren kıymetli evraktır.

Yatırım Ortaklığı :
Sermaye Piyasası araçları ile ulusal ve uluslararası borsalarda ve borsa dışı organize piyasalarda işlem gören altın ve diğer kıymetli madenler portföyü işletmek üzere anonim ortaklık şeklinde ve kayıtlı sermaye esasına göre kurulan sermaye piyasası kurumlarıdır.

Yeniden Değerleme :
Ortaklıkların aktiflerinde kayıtlı bulunan ve amortismana tabi maddi duran varlıkların enflasyon sebebiyle elde etme maliyetiyle piyasa değeri arasında oluşan farkın bilançoların sağlıklı bir şekilde değerlendirilmesi amacıyla maliye bakanlığı tarafından her yıl açıklanan oranlar dahilinde değerinin yükseltilmesidir.

Yeni Hisse Pazarı :
Hisse senetleri borsada işlem gören şirketlerin sermaye artırımlarını bir hesap dönemi içinde temettü ödemesinden önce gerçekleşmesi durumunda, üzerinde geçmiş yıl temettü kuponu bulunmayan "yeni" hisse senetlerinin, temettünün ödenmeye başladığı ilk güne kadar geçici süreyle işlem gördüğü pazardır.

Yeni Şirketler Pazarı :
Yeni kurulmuş olmakla birlikte büyüme potansiyeli taşıyan ve hisse senetlerini borsa kanalıyla ilk kez halka arz etmek suretiyle halka açılacak şirketlerin hisse senetlerinin Borsa'da güven ve şeffaflık ortamında, organize bir piyasada işlem görmesini sağlamak amacıyla kurulmuş pazardır.

Yetki Belgesi :
Sermaye Piyasası kurulu tarafından aracı kuruluşlara verilen ve icra edecekleri sermaye piyasası faaliyetlerini gösteren resmi belgedir.

Zaman Önceliği :
Hisse Senetleri Piyasası'nda, fiyat eşitliği halinde, sisteme zaman açısından daha önce kaydedilen emirlerin öncelikli olarak karşılanmasıdır.

KISIM 2

Açık Pozisyon:Döviz alım ve satımıyla uğraşan bir kişi veya kurumun veya genel olarak döviz spekülatörlerinin belirli bir davranış biçimini anlatan terim. Döviz borçlarının döviz alacaklarından daha büyük olmasını ifade eder.

Akreditif:İthalatçının talimatı ile ithalata aracılık eden banka tarafından, bu bankanın yabancı ülkedeki muhabiri üzerinde açılan bir itibar hesabıdır.

Ambargo:Belirli malların iç ve dış ticarette belirli ülke ya da bölgelere akımının önlenmesini ifade eder.

Anayasa Mahkemesi:Kanunların, Kararnamelerin, TBMM İç Tüzüğünün, biçim ve esas bakımından Anayasa'ya aykırılık iddialarını inceleyen ve kesin karara bağlayan mahkeme.

Aracı kurum:Bir sermaye piyasası kurumu. Sermaye Piyasası Kanunu'nda aracılık şöyle tanımlanıyor: "Menkul kıymetlerin, kıymetli evrakların, mali değerleri temsil eden veya ihraç edenin mali yükümlülüklerini içeren her türlü evrakın, başkası nam ve hesabına, alım satımı" ile uğraşan kurumlar.

Arbitraj:Bir mali varlığın (döviz, menkul kıymet, ödünç verilebilir fon) ucuz olduğu piyasadan satın alınıp pahalı olduğu piyasada satılarak kâr sağlanmaya çalışılması.

Aristokrasi:Aristokrasi soylular sınıfı ya da ekonomik, sosyal ve siyasal gücün soyluların elinde bulunduğu bir yönetim biçimi anlamına gelir.

Aval:Poliçe ve emre yazılı senetlerin temsil ettiği borca, bir üçüncü şahsın kefil olması; diğer bir ifade ile, senedin yüzünü imzalayarak güvence vermesidir.

Avrupa Birliği:Aslında birbirinden farklı, ancak birbirini tamamlayan üç topluluktan oluşur. Bu topluluklar şunlardır: Avrupa Kömür ve Çelik Topluluğu, Avrupa Atom Enerjisi Topluluğu (EUROTOM), Avrupa Ekonomik Topluluğu.

Bankalararası Para Piyasası:Kısa dönem için nakit fazlası bulunan bankalarla kısa-dönemli nakit ihtiyacında bulunan bankaların karşılaştırılmasına yönelik bir para piyasası. Merkez Bankası bu piyasada aracılık görevi yapar.

Bavul Ticareti:Özellikle 1980'lerde dış ticaret rejiminin liberalleşmesinden sonra Türkiye'de ortaya çıkan bir tür dış ticaret. Yolcu beraberinde getirilen eşya biçiminde yapılır. Ufak miktarlar üzerinden gerçekleştirilen, ülkenin normal dış ticaret rejimine tabi olmayan, dolayısıyla da resmi ithalâtçı veya ihracatçı olmayı gerektirmeden yapılabilen, çoğunlukla kayıt dışı nitelik taşıyan bir ticarettir.

Beş Yılık Kalkınma Payı:Ekonomik kalkınmalarını plânlarını şekilde yürüten ülkelerde genellikle orta ve uzun dönemli hedefleri belirlemek için Beş Yıllık Planlar hazırlanır. Beş Yıllık Kalkınma Planları Hükümetlerin benimsendiği genel kalkınma stratejisi içinde izlenecek ekonomik, sosyal ve kültürel politikaların ana çizgilerini gösterir.

Beyin Göçü:Az gelişmiş ülkelerden doktor, mühendis ve bilim adamı gibi yüksek derecede eğitilmiş insanların çalışmak ve yerleşmek üzere gelişmiş ülkelere göç etmeleri olayı. Bu gibi kimseler ya kendi ülkelerinde işsiz kaldıkları, ya da gelişmiş ülkelerdeki yaşam koşullarının çekiciliği dolayısıyla göç ederler.

Bileşik Faiz:Faiz hesaplamasında ana para ile birlikte, geçmiş dönemlerdeki faiz tutarının da esas alınmasına dayanan yöntem, ya da faize faiz yürütme yöntemi.

Bloke:Fransızca "blocque" kelimesinden dilimize geçme. Kullanılması önlenmiş, el konulmuş, ödenemeyen anlamında.

Borsa İndeksi:Belli bir günde borsadaki hisse senetlerinin fiyatlarında genel olarak nasıl bir değişme olduğunu, yani fiyatların artma, azalma ya da sabit kalma eğilimi gösterdiğini ortaya koyan bir indekstir.

Broker:Türkçe'ye simsar veya komisyoncu diye çevrilebilir. Herhangi bir konuda alıcı ve satıcıları bir araya getirerek ticari sözleşmenin yapılmasına aracılık eden kişi.

Bütçe Açığı:Bütçede giderlerin gelirlerden büyük olması durumu. Bütçe açıkları, bütçe dönemi içinde ortaya çıkan beklenmedik harcama artışlarından kaynaklanabileceği gibi bütçeler dönem başında da açıkla bağlanmış olabilirler.

Cari Kur:Herhangi bir anda döviz piyasalarında geçerli olan döviz kuru ya da fiyatı.

Ciro:1.Bono, çek, poliçe gibi kambiyo senetlerinin başkasına devredilmesi için bunlarının arkasının imzalanması. 2.Bir işletmecinin belirli dönemdeki faaliyet hacmini belirlemek amacıyla kullanılır.

Çapraz Kur:Her ülkenin döviz piyasasında kurlar genellikle Amerikan dolarının ulusal para fiyatı şeklinde olur. Bu durumda, ulusal paranın dolar dışındaki paralar cinsinden olan fiyatları, bu paraların dolar kurlarına göre hesaplanabilir. Bu şekilde dolaylı yoldan hesaplanan döviz kurlarına çapraz kur adı verilir.

Çek:Bir bankaya hitaben yazılan ve üzerinde belirtilen miktar paranın ödenmesini gerektiren bir Kıymetli Evraktır.

Danıştay:Bir üst İdare Mahkemesidir; ayrıca, bir danışma ve inceleme makama olarak görev yapar. Üst İdare Mahkemesi olarak İdare Mahkemeleri ve Vergi Mahkemeleri'nce verilen kararlara karşı temyiz makamı durumundadır.

Değişken Kur Sistemi:Bu sisteme değişken kur sistemi kadar, esnek veya yüzen kur sistemi de denir. Döviz kurlarının döviz piyasasındaki arz ve talep güçlerine göre belirlendiği, bu güçlerdeki değişmelere bağlı olarak kurların da değiştiği bir sistemdir.

Denk Bütçe:Bütçe dönemi içerisinde devlet gelirleri ile devlet giderlerinin birbirine eşitlenmesi. Uzun süre, yıllık denk bütçe, hükümetin uyguladığı mali politikaların sağlamlığının bir göstergesi olarak düşünülmüştür. Böyle bir bütçe, hükümetin vergi ve harcama politikalarında aşırılıktan kaçınmayı ve iş alemine güven vermeyi ön plânda tuttuğu anlamına gelmiştir.

Devalüasyon:Sabit Döviz Kuru Sisteminde, hükümetin aldığı bir kararla resmi döviz kurunun yükseltilmesi (ulusal paranın değerini düşürmesi) 'dir. Devalüasyon, ödemeler bilânçosu açıklarını gidermek amacıyla yapılır.

Devlet İstatistik Enstitüsü:Türkiye'de her konuda istatistiksel bilgi toplamak ve yayımlamak amacıyla Başbakanlığa bağlı olarak faaliyet gösteren kurum.

Devlet Muhasebesi:Devletin gelir, gider ve ayniyat akımlarıyla ilgili işlemlerin tümünü kapsayan bir kayıt sistemidir. Asıl amacı kamu gelir ve giderlerinin hesabını tutmaktır. Ancak para akımlarının yanında, devletin para dışındaki varlıklarını da gösterir.

Devlet Tahvili:Devletin iç borçlanma için kullandığı bir araç. Devlet, çıkarttığı tahvilleri özel kişi veya kurumlara satarak topladığı fonlarla bütçe açıklarını karşılamaya çalışır.

Dış Borç:Bir ülkede kamu ya da özel kesime ait kuruluşların uluslararası mali çevrelerden almış oldukları borçlar.

Dış Ticaret Açığı:Bir ülkenin ihraç ettiği mallarla ithal ettiği malların değeri arasındaki fark. Eğer mal ihracından sağlanan gelirler, mal ithali dolayısıyla dışarıya yapılan giderlerden küçükse, dış ticaret bilânçosunda bir açık vardır (dış ticaret bilançosu açığı). Tersine, mal ihracatı gelirleri mal ithalâtı giderlerinden büyükse, bu durumda Dış Ticaret Bilânçosu Fazlası söz konusudur.

Dışsal Ekonomiler:Bir işletmenin kendi dışından kaynaklanan, fakat maliyetlerinin azalmasına ya da artmasına yol açan etkiler. Ele alınan bir firmanın maliyet durumunu etkileyen bu faktörler, diğer firmaların faaliyetlerinin ya da onun bağlı bulunduğu endüstrinin bir bütün olarak gelişmesinin sonucudur.

Dikey Bütünleşme:Bir malın üretim süreci içindeki birbirini izleyen çeşitli aşamaların tek bir firma yönetimi altında toplanması. Hammadde üretiminden ara malı ve nihai mal üretimine doğru uzanan bir bütünleşme.

Dinamik Analiz:Ekonomik sistemdeki değişme ve hareketlerin incelenmesi. Statik Analiz zamansız ve durağandır. Bunun tersine dinamik analiz, zaman sürecinde veri koşullarda ortaya çıkan değişme ve uyum konularıyla ilgilenir. Denge koşullarının belirlenmesi bu analizde fazla önem taşımaz.

Disponibilite:Bankaların cari ödemeleri için tuttukları nakit ihtiyatlarına disponibilite adı verilir. Ayrıca, iki ülke arasında mevcut ticari hesaplarda oluşan lehte bakiyelere de disponibilite denmektedir.

Dolaylı ve Dolaysız Vergiler:Dolaysız vergiler gelir ve servet üzerinden alınan vergilerdir. Bu vergiler doğrudan kişiler ve şirketler tarafından ödenir. Buna karşılık harcamalar üzerine konulan ya da diğer bir deyişle, malların satış fiyatları üzerine eklenerek tahsil edilen vergiler Dolaylı Vergileri oluşturur. Dolaylı vergilerin tersine, dolaylı vergiler üretici veya satıcı tarafından fiyatlara eklenerek tüketiciye yansıtırlar.

Dow-Jones İndeksi:Dow-Jones Ortalaması diye de adlandırılır. New York Menkul Kıymetler Borsası'nda hisse senetlerinin fiyat değişmelerini gösteren günlük bir indeks. Hisse senedi fiyat indeksleri içinde en eski olanıdır.

Döviz Kuru Riski:İlerde bir döviz geliri elde edecek ya da bir döviz ödemesi yapacak olanların bu süre içerisinde döviz kurlarında ortaya çıkacak olumsuz bir değişme dolayısıyla zarara uğramaları olasılığı.

Dünya Bankası:Resmi adı Uluslararası İmar ve Kalkınma Bankası olan bu banka Birleşmiş Milletler Teşkilat'ına bağlı, çok-yönlü bir uluslararası finansman kuruluşudur.

Emisyon:Çıkarmak, yaymak, ihraç etmek, dolaşıma sokmak gibi anlamlara gelir. Merkez bankasının piyasaya para çıkartması (para basması), şirketlerin veya öteki kurumların tahvil, bono veya hisse senedi çıkartıp fon sağlamaları   emisyon kavramıyla ifade olunur.

Enflasyon Muhasebesi:Mali işlemlerin, paranın zamanla satın alma gücünde ortaya çıkan değişmeleri dikkate alacak biçimde kayıt ve analizinin yapılması. Çoğu ülkelerde yakın zamana kadar Tarihi Maliyet Muhasebesi Metodu uygulanmıştır.

Envanter:Saymak, ölçmek, tartmak ve değerlendirmek suretiyle "bilanço günü" ndeki mevcutları, alacakları ve borçları kesin ve ayrıntılı biçimde belirlemeye envanter işlemi adı verilir.

Eşel Mobil:Buna oynak cetvel, hareketli merdiven, oynak ücret, vs. de denir. Maaşlı ve ücretli gibi sabit gelirlilerin gelirlerini enflasyona karşı korumak için, bunların fiyatlar genel düzeyine göre otomatik olarak artırılmasına dayanan bir sistem.

Euro Krediler:Euro krediler, bankaların içinde bulundukları ülke parasının dışındaki paralarla (euro paralarla) açmış oldukları kredilerdir. Euro para kredilerinin önemli bir özelliği, kredi sözleşmelerinin değişken faizli temele göre yapılmalarıdır.

Exımbank:Amerika'nın ihracatını finanse etmek için ABD Hükümeti'nce 1934 yılında kurulan banka.

Factoring:Vadeli satışlarda satıcının, alacak haklarını devralıp ona finansman sağlamaya yönelik aracılık faaliyeti. Factoring iç ve dış satışlarda uygulanan bir tekniktir.

Fason İmalat:Bir firmanın gerekli ara nalı ya da ham maddeleri sağlayarak başka bir kişi veya firmaya mal imal ettirmesi. Daha sonra imal ettirilen bu mallar asıl siparişi veren firma tarafından devranılır ve satışa sunulur.

Forfaiting:Forfaiting, kredili ihracatta uygulanabilen bir finansman yöntemidir. Şöyle ki, vadeli olarak mal veya hizmet satışında bulunan ihracatçı, bu satıştan doğan alacak hakkını forfaiting işlemi yapan bir bankaya ya da mali kuruluşa devreder. Böylece, vade sonunu beklemeden satışın karşılığı olan likitideye kavuşmuş olur.

Füzyon:Fransızca "fusion" (birleşme, kaynaşma) kelimesinden geçme. Günümüzde şirket evliliği olarak da adlandırılan şirket birleşmelerinin bir şekli. Kaynak olarak bu kavram, büyük bir işletmenin, bir ya da birkaç küçük işletmeyi satın alması anlamına gelir.

Gayri İradi İşsizlik:Çalışma, yetenek ve sahip olmalarına karşın, iş bulamayan insanlara gayri iradi işsiz denir. Bunlar iradi ve veya gönüllü işsizlerden farklıdır.

Genel Grev:Bir ülke veya bölgedeki hemen hemen tüm işçi sendikalarının katıldıkları grev. Burada işçilere bazı yeni anayasal haklar sağlanması veya işveren-işçi ilişkilerinde yeni düzenlemeler yapılması gibi genel amaçların gerçekleştirilmesi söz konusudur.

Genetik Endüstrisi:Ekonomik değeri daha yüksek olan yeni bitki ve hayvan türleri yetiştirmek gibi doğrudan doğruya genetiğe bağlı ekonomik faaliyetler.

Geri Beslenme:Bir işin uygulanışı ve işleyişine dönük bilgi alma. Uygulamadaki aksaklıkların düzeltilmesi ve yeni kararların daha sağlıklı biçimde alınabilmesinde bu bilgilerin büyük yararı vardır.

Gizli İşsizlik:Ekonomide çalışır durumda görünen, fakat gerçekte üretime katkıları çok düşük hatta sıfır olan insanların bulunması durumu. Teknik tanımlama ile, işgücünün marjinal verimliliğinin sıfır ya da sıfıra yakın olması durumuna işsizlik adı verilir.

Götürü Vergilendirme:Gerçek matraha bakılmaksızın ve yükümlünün kişisel durumu göz önünde bulundurulmadan, kanunun koyduğu kıstaslara göre genel takdirle verginin konulması usulü.

Güdümlü Ekonomi:Ekonomik faaliyetlerin devlet müdahale ve denetimi altında yürütüldüğü ekonomiler. Güdümlü ekonomilerde asıl önemli olan devlet müdahalesinin derecisidir.

Gümrük Birliği:İktisadi Birleşme Hareketleri'nden birisi. Aralarındaki ticareti geliştirmek amacıyla bir grup ülkenin birbirlerinden ithal ettikleri mallar üzerindeki gümrük tarifelerini, kotaları ve öteki kısıtlamaları kaldırarak ticareti serbestleştirmeleri ve dışarıya karşı da ortak bir gümrük tarifesi uygulamalarıyla oluşan birlik.

GAP:Türkiye'nin Güneydoğu Anadolu Bölgesi'ni kalkındırmaya yönelik entegre bir bölgesel kalkınma projesi. Genel olarak projenin amacı, esasen ülkemizin geri kalmış bir yöresi durumunda olan Güneydoğu Anadolu'yu ekonomik, sosyal ve kültürel yönden kalkındırmak ve giderek ülke ekonomisine sağlanacak katkılarla ulusal kalkınma hızını yükseltmektir.

Haksız Rekabet:Ticari rekabetin kötüye kullanılması, rakiplerden birinin yanlış, veya iyi niyet kuralları ile bağdaşmayan davranışları dolayısıyla bir avantaj elde etmesi ya da karşı tarafı zarara uğratması.

Halka Arz:Bir sermaye piyasası deyimi. Hisse senetlerinin halka satışını ifade eder. Yasa'daki tanıma göre "menkul kıymetlerin satın alınması için yazılı, sözlü veya resmi şekilde her türlü yoldan halka çağrıda bulunma," halka arz sayılır.

Havale:Gönderme, yollanama demektir. Postane ya da banka kanalıyla birine para yollama durumunda olduğu gibi. Ayrıca bir işin yapılmasını başkasına devretmek anlamına da gelir.

Hayali İhracat:1980'den sonraki dönemde ihracatı özendirmek için uygulanan Vergi İadesi sisteminin yol açtığı, yasa-dışı bir uygulama. Hayali ihracat, bir anlamda hükümet denetimi dışında kalan karaborsa dövizlerinin resmi kanallara yönelmesi demektir.

Hedging:Döviz, menkul kıymet veya mal piyasalarında belirli bir süre sonra alım ve satım işlemi yapacak olan işadamlarını ve üreticileri bu süre içinde fiyatlarda olası bir değişmenin doğuracağı zararlara karşı korumak üzere başvurulan bir yöntem; riski giderme, güvence sağlama işlemi.

Hurda Değer:Bir sabit kıymetin ekonomik ömrünü tamamladıktan sonraki piyasa değeri. Diğer bir deyişle, amortisman payları tamamen itfa olunduktan sonra bir sabit değer, muhasebe kayıtları açısından "hurda" sayılır. Bu hurdanın o günkü piyasa değerine hurda değeri adı verilir.

İnsider Trading:Bir şirket veya kurumun müdür, muhasebeci, yönetim kurulu üyesi veya öteki üst ya da orta kademe çalışanları, görevlerinin bir sonucu olarak o kurumun bazı özel bilgilerine veya sırlarına sahip olabilirler. Bunlar şirket tahvillerinin piyasa değerini etkileyebilecek bilgilerdir ve başkalarının eline geçtiği takdirde bunlar ondan yararlanabilirler. Bu bilgilerin satışına insider trading denmektedir.

İhracat Teşvikleri:Üretimini iç piyasa yerine dış piyasalarda satan firmalara sağlanan maddi avantajlardır.

İkame Mallar:Aynı fonksiyonu gördükleri veya aynı zevk ve faydayı sağladıkları için, birbiri yerine kullanılabilen mallara ikame malları denir.

İKMB Endeksi:Borsadaki fiyat hareketlerinin göstergesi. Üç tür endeksi kapsamaktadır. Sanayi şirketlerini içeren sanayi endeksi, mali şirketleri içeren mali endeks ve tüm şirketleri içeren bileşik indeks.

İskonto:Genel olarak bir varlığın üzerinde yazılı değerde (itibari değer, nominal değer) yapılan indirim, primin tersi. İktisat ve ticaret alanında çeşitli özel uygulamalar vardır.

İş Kolu:İktisadi faaliyetlerin sınıflandırılması sonucu, birbirine benzeyen ya da aynı nitelikte olan çalışma dallarından her birine iş kolu adı verilir.

İtfa:Ticarette bir borcun ödenerek kapatılması anlamına gelir. Eskiden "amortisman" terimi ile eş anlamda kullanılırdı. Azar azar ödeme, eritme bitirme demektir. Örneğin tahvil veya demirbaşların itfası gibi.

İthalat:Dış ticaret ilişkileri çerçevesinde, bir ülkenin diğer ülkelerden satın aldığı mal ve hizmetlere ithalat adı verilir. İhracatın tersidir. İthalat ve ihracat aynı işlemin iki faklı durumunu temsil eder. Satıcı durumunda olan ihracatçı, alıcı durumunda olan ithalatçıdır.

Kabul Kredisi:Bir bankanın, bir iş adamına, onun çektiği poliçeyi "kabul etmek" biçiminde sağlamış olduğu kredi türü. Özellikle dış ticarette yaygın olarak kullanılır.

Kanun Hükmünde Kararname:Kanun Hükmünde Kararname (KHK)'ler  TBMM'nin Kanunla verdiği yetki üzerine, belirli konuları düzenlemek amacıyla, Bakanlar Kurulu tarafından çıkartılan yazılı hukuk kurallarıdır.

Kapasite Kullanım Oranı:Bir fabrika, işletme veya genel olarak  ekonomide fiilen gerçekleştirilen üretimin, tam veya maksimum kapasiteye oranıdır.

Kâr Marjı:İşletme karının net satış hasılatının veya yatırılan sermayenin bir yüzdesi olarak ifade edilmesi. Bu yüzdeler işletme veya endüstrinin etkinliğini ölçmeye yarar.

 Kara Para:Meşru yollardan sağlanmamış, vergisi ödenmemiş, çoğunlukla yer altı ekonomisine ve kaçakçılığa dayalı kazançlar.

Karşılaştırmalı Üstünlük Teorisi:Ülkelerin neden birbiriyle dış ticaret yaptıklarını, ya da diğer bir deyişle, dış ticaretin yararlarının neler olduğunu açıklamak üzere İktisatçı David ricardo tarafından ortaya atılan teori.

Katma Değer Vergisi:(KDV) Mal ve hizmetlere ilk üretim aşamasından, nihai tüketime kadar her aşamada uygulanan bir dolaylı vergi.

Kırtasiyecilik:Aşırı bürokrasi, devlet dairelerinde bir işin yapılabilmesi için uzun formaliteler gerekmesi, pek çok kağıt, izin, belge ve imza istenmesi. Kırtasiyecilik, önemli emek, zaman ve kaynak kayıplarına yol açarak hizmetin görülmesinde etkinliği azalır.

Kıyı Ötesi Bankacılık:ABD ve öteki bazı gelişmiş ülke bankalarının, kendi ülkelerinde bankacılık sektörü üzerine devletin koyduğu kısıtlamalardan (mevduat karşılık oranları, en yüksek faiz sınırı, kredi tavanları, bankacılık gelirlerinin vergilendirilmesi, vs, gibi) kurtulmak için, ülkelerin dışında (kıyı ötesinde) faaliyette bulunmaları ile doğan bir bankacılık sistemidir.

Know-How:Bir firmanın üretim teknolojisi veya işletme yönetimiyle ilgili olarak sahip olduğu belirli bilgi ve becerilere verilen isim.

Konvertibilite:Bir ülke ulusal parasının, o ülkenin döviz piyasasında serbestçe alınıp satılabilmesi, başka ülke paralarına dönüştürülebilmesi, ulusal paranın ülkeye giriş ve çıkışlarının serbest olması özelliği.

Kotasyon:Belirli bir tarihte döviz veya menkul kıymetler borsalarında aracıların belirleyerek ilan ettikleri döviz ya da menkul değer alış ve satış fiyatları.

Leasing:Bir işletmenin ihtiyaç duyduğu ve genellikle maliyeti yüksek araçları doğrudan satın almak yerine kiralamasına (leasing) olanak veren bir finansman yöntemi.

Likitide:Bir ekonomik varlığın aynen para gibi derhal değişimde kullanılabilme özelliği olması.

Lokavt:Bir işyerinde faaliyeti tamamen durduracak biçimde işverenin, kendi girişimi ile veya başka işveren kuruluşunun verdiği karar uyarak, işçileri topluca işten uzaklaştırılmasına lokavt denir.

Mali Piyasalar:Bir ülkede iktisadi faaliyetlerin finansmanı ile ilgili piyasaların tümü.

Menkul Kıymet Yatırım Fonu:Kollektif yatırım kuruluşlarından birisidir. Sermaye Piyasası Kanunu'nda yatırım fonu şöyle tanımlanıyor: "Halktan, katılma belgeleri karşılığında toplanacak paralarla, belge sahipleri hesabına, riskin dağıtılması ilkesi ve inançlı mülkiyet esaslarına göre menkul kıymet portföyü işletmek amacıyla kurulan mal varlığına menkul kıymetler fonu" adı verilir.

Merkez Bankası:Bir ülkede para ve kredi politikasını yürütmekle görevli temel banka. Merkez bankası devlet adına kâğıt, para basar ve hükümetin para ve maliye politikasının uygulayıcılığını yapar.

Mevduat Munzam Karşılığı:Ticari bankaların topladıkları mevduattan zorunlu olarak merkez bankasında bloke bir hesapta tutmak üzere ayırdıkları kısım.

Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonu:T.C Merkez Bankası'nın yönettiği bir fon. Temel görevi, tasarruf mevduatını dolayısıyla mevduat sahiplerini bankanın ödeme yetersizliği karşısında belli miktara kadar güvence altına almaktır.

Naylon Fatura:Gerçeği yansıtmayan, sahte fatura. Özellikle vergi kaçakçılığı amacına hizmet ederler.

Niyet Mektubu:Fon'dan kredi talep eden ülkeler paketi hazırlayıp sunmak ve fon açmak zorundadırlar. İzlenecek ekonomik ve mali politikalar "niyet mektubu" adı verilen bir yazı ile Fon'a bildirilir. Fon, geleneksel olarak kredi vermede şu gibi önlemlerin alınması koşulunu arar: Arz yanıyla ilgili olarak, ekonomik ve rekabete yükseltici önlemler, talep yanıyla ilgili olarak da kamu harcamalarını kısıcı, vergileri artırıcı ve faiz oranlarını yükseltici politikalar.

Nominal Değer:Bir menkul kıymetin, örneğin bir tahvilin, üzerinde yazılı olan fiyatı. Bu değer onun gerçek değerinden, yani piyasadan alınıp satıldığı fiyattan farklı olabilir. Süre sonunda tahvilin hamiline, üzerinde yazılı değer kadar ödeme yapılır.

Normal Amortisman:Normal amortisman yönteminde, amortismana tabi sabit kıymetin bedeli, eşyanın ekonomik ömrüne göre eşit dilimlere ayrılır. Her yıl bir dilim, amortisman olarak bu bedelden indirilir (itfa edilir) ve böylece bağlı eşyanın değeri sıfıra düşer.

Opsiyon:Opsiyon tercih, seçim gibi anlamlara gelir. Genel bir ekonomik kavram olarak da bir ekonomik veya mali varlığı (mal, döviz, menkul değer) belirli bir sürede, sabit fiyattan satın alma veya satma hakkı veren araçlar için kullanılır.

Ortak Pazar:Bir iktisadi birleşme biçimi. İktisadi birleşme hareketleri, en zayıf ilişkilere dayalı olandan daha ileri olanlara doğru, serbest ticaret bölgesi, gümrük birliği, ortak Pazar ve iktisadi birlik biçiminde sıralanabilirler. Ortak Pazar, gümrük birliğinden ileri, iktisadi birlik'ten daha geri bir birleşme biçimidir.

Otofinansman:Bir şirketin, yatırımlarını kendi iç kaynaklarından finanse etmesidir. Otofinansmanın kaynağını şirketin dağıtılmayan kârları ile ayırdığı akçeler oluşturur. Şirketler, finansman ihtiyaçlarını ya dış, ya da iç kaynaklardan karşılayabilirler.

Ödemeler Bilânçosu:Bir ülkenin bir dönem içersinde dış dünya ile yaptığı tüm ekonomik işlemlerin sistematik biçimde tutulan kayıtlarına ödemeler bilançosu adı verilir

Öğrenci Harçları Fonu:Yüksek Öğretim Kurulu Başkanlığı'na bağlı olan Öğrenci Harçları Fonu, 19.8.1983 tarihinde kurulmuş bütçe dışı bir fondur. Öğrencilerin beslenme, kültürel ve sportif faaliyetleri ile diğer sosyal gereksinmeleri için kaynak sağlar.

Ölçek Ekonomileri:Bir firma ya da endüstride üretim kapasitesi ölçeği genişletildikçe üretim artış oranının maliyetlerdeki artış oranından daha yüksek olması sonucunu doğuran etkilerdir.

Örtülü Ödenek:Bütçe yöntemleri dışında kalan, Başbakan ve cumhurbaşkanının kişisel kararlarıyla harcayabildikleri gizli ödenekler.

Özel Finans Kurumları:Türkiye'de İslâm Bankacılığı kurallarına göre faaliyet gösteren mali kurumlardır. Bunlar, Bakanlar Kurulu'nun 16.12.1983 tarih ve 83/7506 sayılı kararı ile Türk mali sistemine katılmışlardır.

Özerklik:Muhtariyet, otonomi. Bir kuruluşun yasa ile kendi kendini yönetme hakkına sahip bulunması,diğer bir deyişle, kendi seçtiği kişiler tarafından yönetilmesi.

Parite:1.Sabit kambiyo rejimlerinde, bir ülke parasının değer standardı olarak benimsenen yabancı bir para veya paralar sepeti karşısındaki sabit değeri. 2.Bir tahvil veya hisse senedi gibi menkul değerin ihraç fiyatı, diğer bir deyişle bu menkullerin üzerlerinde yazılı olan fiyat.

Poliçe:Alacaklı tarafın borçlu taraf üzerine düzenlediği, onun belirli miktar parayı üçüncü bir şahsa veya hamiline ödemesini emreden bir senet, kıymetli evrak.

Portföy Yönetimi:Bir gerçek ya da tüzel kişinin parasını yatırdığı hisse senedi, tahvil ve öteki menkul değerler onun portfolyosunu oluşturur. Mevcut ve gelecekteki getiri ve risk oranlarını göz önünde bulundurarak bu gibi konularda karar vermek ve gerekli düzenlemeleri yapmak. Uzmanlık isteyen bir konudur. Buna portfolyo yönetimi denir.

Prefinansman Kredisi:Bir Ön Finasman kredisidir. Genellikle mali durumu zayıf olan ihracatçının, malı ihracata hazırlaması için (örneğin, ham madde, ara malı, ambalaj malzemesi satın alımı, iç piyasadan malın temini, depolama, vs. gibi) açılır. Bir tür avans biçimindeki  ödemedir.

Rayiç Bedel:Rayiç kelimesi Arapça kökenlidir. Bir iktisadi varlığın (mal, para, döviz, menkul kıymet) belli bir tarihte piyasadaki normal alım satım fiyatını ifade eder.

Reasürans:Mükerrer sigorta anlamındadır. Sigorta şirketleri yaptıkları sigortalarla üzerlerine aldıkları risklerin tamamını karşılamakta zorlanabilirler. O bakımdan bir riski sigorta eden şirket başka bir sigorta şirketi ile sözleşme yaparak yüklendiği riskin bir bölümünü veya tamamını ona devredebilir. Bu ikinci kez sigortalama işlemine reasürans adı verilir.

Reeskont:Kelime anlamı ikinci kez iskontodur. Henüz vadesi dolmamış bir senedin, bir bankada kırdırılarak paraya çevrilmesi işlemi iskonto'dur. Bankaların halen iskonto ettikleri bir senedi, likitide sağlamak için merkez bankalarında yeniden kırdırmaları ise reeskont işlemi adını alır.

Repo:Elinde nakit parası bulunan bir kimse veya kurum bu nakit para ile bir bankadan, anlaşmada belirtilen süre sonra tekrar ona satmak üzere menkul değer satın alır; bu menkul değerleri satarken elde ettiği nakit miktarı bunları geri verirken ödeyeceği miktardan daha yüksektir. İkisi arasındaki farka repo faizi denmektedir.

Risk Yönetimi:Modern kullanılışı ile İşletme Yönetimi biliminin bir dalı. İşletmenin normal faaliyet süreci içersinde karşılaşabileceği risklerin giderilmesi, minimize edilmesi veya bunların sigorta ettirilmesi gibi konularla ilgilenir. 

Sinerji:İki kişinin birlikte çalışarak tek başlarına çalışmaları durumunda ikisinin toplamından daha fazla iş yapabilmeleri; aynı şekilde, iki firma birleşerek ayrı ayrı elde edebileceklerinden daha büyük bir kâr sağlayabilirler. Genel olarak, birlikteliğin toplam sonuç üzerindeki olumlu etkilerini ifade için kullanılan bir terim.

Sistematik Risk:Piyasa riski de denir; menkul değerler yatırım fonunun çeşitlendirme ile ilgili giderilemeyen riski; piyasadan ya da sektörün kendisinden kaynaklanır.

Stagflasyon:Bir ekonominin aynı anda hem işsizlik, hem de enflasyon içinde bulunması durumunu ifade eder. Stagflasyonun ortaya çıkması Keynes Ekonomisine bir çelişki gibi düşünülmüştür.

Sübvansiyon:Fransızca "subvention" kelimesinden dilimize geçme. Devletin kişi veya kurumlara para, mal veya hizmet biçiminde yaptığı karşılıksız yardımları ifade eder.

Taban Fiyat:Belirli tarımsal malların üreticilerini korumak amacıyla uygulanan bir Tarımsal Destekleme Politikası.

Takas Hesabı:Bankaların takas durumlarını izlemek üzere merkez bankasında tutulan hesap. Bu hesapta her bankanın alacaklı ve borçlu olduğu çekler birbiri ile denkleştirilir ve bakiyesi o bankanın cari hesabına kaydedilir.

Teknoloji Transferi:Gelişmiş ülkelerdeki özel veya resmi kuruluşlarca üretilen yeni teknolojilerin öteki ülkeler tarafından satın alınmasıdır.

Tüketici Kredisi:Tüketim amacıyla satın alınan mal ve hizmetlerin finansmanını karşılamaya yönelik bir kredi türü.

Tümevarım Metodu:Bilimsel araştırmalarda uygulanan bir yöntem; Tümdengelim Metodunun tersidir. Bu yöntemde özelden genele doğru geçiş izlenir. Başka bir deyişle, gerçek dünyadaki tek tek olaylar gözlemlenir ve bunlar arasındaki ilişkiler keşfedilir; sonra da genellemeler yapılarak bu ilişkileirn teoriler içinde toplanmasına çalışılır.

Uluslar arası Para Fonu(IMF):1944'teki Bretton Woods Konferanslarında kararlaştırılan, uluslar arası para sisteminin işleyişini sağlamak üzere kurulan örgüt. Dünya Bankası ile uluslar arası kalkınma konularına yönelik faaliyetlerde bulunmak üzere kurulmuşlardır.

Vadeli Döviz Sözleşmesi:Döviz piyasasında bir banka ile müşteri arasında yapılan ve gelecekte belirlenen bir tarihte, kabul edilen bir kur üzerinden belirli miktar dövizin, ulusal para karşılığında alım veya satımını öngören sözleşme.

Valör:Faizin başlangıç tarihini ifade eder. Yatırılan paralar için izleyen iş günü, çekilen paralar için de aynı gün valör olarak kabul edilir.

Virman:Bir hesaptan başka hesaba para aktarma işlemi, para transferi. Virman, bir bankadaki hesaptan aynı bankadaki başka hesaba para aktarılması biçiminde olabileceği gibi, değişik bankalardaki hesaplara transfer biçiminde de olabilir.

Yatırım Bankacılığı:Uzun-vadeli yatırım kredisi sağlayan ya da özel şirketlerin çıkarttıkları tahvillerin satışını garanti eden kuruluşlardır. Her iki durumda da bunların faaliyetleri ticari bankalardan farklı olup yatırımların finansmanı amacına yöneliktir.

Yeminli Mali Müşavirlik:1 Haziran 1989 tarih ve 3568 sayılı Serbest Muhasebecilik, Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Kanunu ile getirilen serbest bir meslek.

Yirmi Dört Ocak Kararları:24 Ocak 1980 İktisadi İstikrar Kararları Türkiye'de yeni bir ekonomik politika döneminin başlangıcını ifade eder. Bu kararlarla Türkiye ithal-ikamesi politikalarını değiştirerek ihracatın teşvikine dayanan bir model uygulamaya koymuştur.

Zaman Etüdü:Deneyimli bir işçinin, belirli bir işi normal hızla çalışarak yapabilmesi için olan zaman süresinin belirlenmesine yönelik araştırmalar. Zaman etütleri ayrıca, program yapma, işin plânlanması, emek maliyetlerinin tahmini gibi amaçlara da hizmet edebilir.