D
Vitamini yağda eriyen vitaminlerdendir. Daha çok iki şekilde
bulunur.Bunlardan aktif ergosterol, kalsiferol ve D2
vitamini gibi adlarla da bilinen ergokalsiferol
ışınlanmış mayalarda bulunur.Aktif 7-dehidrokolesterol ve D3
vitamini gibi adlarla da anılan kolesalsiferol ise insan derisinde
güneş ışığı ile temas sonucu meydana gelir ve daha çok balık
yağında ve yumurta sarısında bulunur. Isıya karşı sabit ve pişirilmeye
dayanıklıdır.Yüksek miktarlarda alınması toksik reaksiyonlara
(zehirlenme) neden olabilir.
Vücuttaki
Fonksiyonları
·
İnce
barsaklardan kalsiyum ve fosforun emilimini düzenleyerek kemik büyümesi,
sertleşmesi ve tamiri üzerinde etkili olur.
·
Raşitizmi önler
·
Böbrek hastalıklarında
düşük kan kalsiyumu seviyesini düzenler.
·
Postoperatif kas
kasılmalarını önler.
·
Kalsiyumla
birlikte kemik gelişimini kontrol eder.
·
Bebekler ve çocuklarda
kemik ve dişlerin normal gelişme ve büyümesini sağlar.
Henüz
kanıtlanmamış olası etkileri:
Artrit,
yaşlanma belirtileri ,sivilce,alkolizm, kistik fibrozis uçuk ve
herpes zoster tedavisi, kolon kanserinin önlenmesi.
Vitamin
D alınımına dikkat edilmesi gereken durumlar:
·
Güneş
ışığı bakımından yetersiz bölgelerde yaşayan çocuklar.
·
Yetersiz gıda
alan ve fazla kalori yakan kişiler
·
55 yaşın üzerindekiler,
özellikle menapoz sonrası kadınlar.
·
Emziren ve hamile
kadınlar.
·
Alkol veya uyuşturucu
kullananlar.
·
Kronik hastalığı
olanlar, uzun süredir stress altında olanlar, yakın geçmişte
ameliyat geçirmiş olanlar.
·
Mide-barsak kanalının
bir kısmı ameliyat ile alınmış olanlar.
·
Ağır yaralanma
ve yanığı olan kişiler.
Eksiklik
Belirtileri
·
Raşitizm:(Çocuklarda
D vitamini eksikliği ile oluşan hastalık)Çarpık bacaklar, kemik
veya eklem yerlerinde deformasyonlar, diş gelişiminde gerilik,
kaslarda zayıflık, yorgunluk, bitkinlik.
·
Osteomalazi (yetişkinlerde
D vitamini eksikliği ile oluşan hastalık) kaburga
kemiklerinde,omurganın alt kısmında, leğen kemiğinde,
bacaklarda ağrı, kas zayıflığı ve spazmları, çabuk kırılan
kemikler.
Aşırılık
ve Zehirlenme Belirtileri
·
Yüksek kan basıncı
·
Mide bulantısı
ve kusma
·
Düzensiz kalp atışı
·
Karın ağrısı
·
İştah kaybı
·
Zihinsel ve
fiziksel gelişme geriliği
·
Damar sertliğine
eğilim
·
Böbrek hasarları