Kırışık
giderme konusunda Kozmetik dünyasında en çok konuşulan yardımcı A
vitamini ve türevleridir. Çok geniş olarak konuşulmasada da C
vitamini, selenyum, dengeli beslenme, spor ve su cilt sağlığı ve kırışıklıkların
giderilmesi veya oluşumunun engellenmesinde önemlidir. Yapılan bazı çalışmalar
kollagen yapımı üzerine etkileri nedeni ile C vitaminini de gündeme
getirmiştir. Bazı çalışmalar C Vitamininin, vücüdumuzdaki bağ doku
denen, koruyucu doku katmanının korunmasında anahtar rölü oynadığını
göstermiştir. Kollagen de bu dokunun bir elemanıdır. Kollajen sentezi
için gereken sinyali C vitaminin oluşturduğu düşünülmektedir.
Günlük hayatımızda besinlerimiz ile C Vitamini almaktayız. Bu vitamin
suda eriyebilen vitaminler gurubundandır. Asit yapıdadır, kimyasal ismi
Askorbik asittir. Yani sindirim kanalından kana, vücudun emme mekanizmasının
izin verdiği ölçüde geçer, ve vücudun her noktasına taşınır. Hücreler
ihtiyaçları kadar C vitaminini kandan alırlar ve fazla alınmış
miktar ise vücuttan idrar yolu ile atılır. Sıklıkla yediğimiz, taze
sebze ve meyvalar C vitamini için iyi bir kaynaktır.
Günlük erişkin bir kişi için önerilen C vitamini dozu 300 - 500 mg.
dır. Sigara kullanan kişilerin ihtiyacı daha yüksektir. Fazla miktarda
C vitamini alınması halinde idrar yolu ile atılır bir zararı yoktur.
Ancak çok yüksek dozda alınan C vitamini, atılımı sırasında
idrarda, kum veya taş oluşumuna neden olabilir.
Erişkinler için
önerilen minimum C vitamini dozunun, vücutta C vitamini eksikliği oluşmaması
için gereken doz olduğunu vurgulayan uzmanlar, bu dozların kırışıklar
üzerine bir etki sağlamayacağını söylemektedirler.
Özellikle güneş ışınlarının taşıdığı ultrviyole ışınlarının
cilt üzerindeki olumsuz etkileri düşünüldüğünde,
Hücre içi
metabolizma bozulur,Daha az kan taşınır,
Ter ve yağ bezlerinin fonksiyonları bozulur ,
Kollagen yapımı azalır, var olan kollagen lifleri kalınlaşır,
Damarların duvarlarındaki kollagen liflerde özelliklerini
kaybettiklerinden (özellikle göz çevresi ve damarların daha yüzeyde
olduğu bölgelerde) damar duvarlarından dışarı kan serumu çıkmakta
ve süngersi yapıdaki bölgelerde, torbalaşmalara neden olmaktadır. Bu
konular daha detaylı olarak cilt kırışıkları bölümünde incelenmiştir.
Genç
ciltlerde daha çok kan akımı ve damarsal oluşumlar varken, yaşlılıkta
azalan kan akımı ve daha çok ultraviyoleye tabii kalmış yıpranmış,
daha çok serbest radikallerin (hücre için, sağlam moleküllerden
elektron çalarak, onların yapısını bozarak, normal moleküllere zarar
veren zararlı bir gurup madde) oluştuğu ciltte, daha çok C vitamin
gereklidir.
Cilde,
yüksek dozda C vitamini içeren kremlerin uygulanması ile bazı olumlu
gelişmeler gösterilmiştir. Özellikle sunblock (tam UV kesen
kozmetikler) ile birlikte C vitamini uygulamasının, serbest radikallerin
oluşumu azalmakta ve kırışıkların oluşumlarının başlamasında
engel olduğu düşünülmektedir. Bu tip ürünlerin, güneşe çıkmadan
en az 20 - 30 dakika önce uygulanması gerekmektedir.
Ciltte
kırışıklıkların oluşumuna engel olan bir diğer mekanizmada E
vitaminidir. Anti oksidan özelliği ile serbest radikalleri ortadan kaldırır.
Bu tip ürünlerin güneşe çıkmadan değil de, güneşe maruz kaldıktan
sonra uygulanması önerilmektedir. Vitamin E'nin kendisinin de
ultraviyole karşısında, serbest radikaller oluşturduğu bilinmektedir.
Güneşlenmeden 8 saat sonra uygulanan E vitamini yağının, ciltteki
zarardan cildi koruduğu ve şişme oluşumunu engellediği söylenmektedir.
Ağız yolu ile alınan E vitamininin, cilt kırışıklıkları üzerine
olan etkisi yeni çalışılan bir konudur ancak, bu tip uygulamanın
cildin daha sağlıklı olmasına ve ultraviyole zararlarından korunmada
etkili olduğu bildirilmiştir.
Vitamin
E gibi etki gösteren bir başka mineralde selenyumdur. Toprakta bulunan
bu mineral besinlerimiz yolu ile alınırlar. Topraktaki selenyum içeriği
doğrultusunda bazı bölgelerde alım eksikliği olur. Cilt sağlığı için
günlük önerilen minimum miktar 50 - 200 mikrogramdır. En çok kullanılan
selenyum tuzu l-selenomethionin'dir. Bu mineralin kullanılmasında
mutlaka hekiminize danışmalısınız. 100 mikrogramın üzerindeki yüksek
dozlarda toksik ( zarar verici) olabilmektedir. Sadece gereğinde kullanılmalıdır.
Özellikle soğan, sarmısak gibi yemeklerimizde sıklıkla kullanılan
sebzeler yüksek miktarlarda selenyum içerir. En çok Ton balığında
vardır. Ondaki miktar bile 3 konserve kutu balıkta 100 mikrogram kadar
yer alır. Bazı araştırıcılar iyi sonuçlar aldığını
bildirmektedir.
Cilt kırışıklıkları
konusunda içki ve sigaranında çok etkisi vardır. Sigara içerdiği
maddeler nedeni ile damarların büzülmesine ve kan akımının azalmasına
neden olur. Ciltte tahrişlere ve kurumalara neden olurlar.
Vücuda
su alımı da çok önemli bir faktördür, ciltte bulunan hücrelerin su
içeriklerin tam olması, yağ ve ter bezlerinin normal fonksiyonları için
su çok önemlidir. Doğal olarak cildi nemlendirir. Bir kişinin günde 5
lt. ye yakın miktarda sıvı alması gerekir. Bol bol su içilmesi, tüm
sağlık problemlerinde önerilen bir unsur olduğu gibi cildin her türlü
sorununuda da çok önemlidir ve etkindir. Dolaşım sisteminin, sağlıklı
çalışması cildin de beslenmesi konusunda çok önemlidir. Dolaşımın
artması ve düzenli olması, hücrelere daha düzenli besin ve oksijen taşınması
demektir. Daha sağlıklı bir vücut için sporda çok önemli bir faktördür.
Spor, dolaşım sisteminin sağlıklı fonksiyon görmesini sağlar.
Dengeli
bir beslenme, güneşten korunma, spor yapmak ve bol bol su içmek, cilt
sağlığı için yapılması gereken en temel davranışlardır.