Problem
Tespiti
*
Veri
Toplama
*
Hipotez
Kurma
*
Tahminler Yapma
*
Kontrollü Deneyler
*
1) Hipotez hiçbir kuşkuya yer vermeyecek şekilde doğrulanırsa, evrensel gerçek
haline gelir. Buna kanun(yasa) denir.
2) Hipotez kısmen doğrulanır, tamamen reddedilmezse ve yeni bulgularla
desteklenirse Teori(Kuram) haline gelir.
3) Hipotez doğrulanmazsa Hipotez değiştirilir ve kalan basamaklar yeniden
uygulanır.
1)
Problem Tespiti: Problem doğru, açık anlaşılır olarak sorulur.
Karmaşıksa basite indirgenir. Uzunsa, anlamlı bölümlere ayrılır. Her bölüm ayrı
bir problemmiş gibi çözülerek sonuçları birleştirilir.
2)
Veri Toplama: Deneyler, gözlemler, inceleme ve araştırmalar yaparak,
problemle ilgili tüm gerçekler(veri) toplanır.
3)
Hipotez(varsayım) Kurma: Hipotez problemin geçici çözüm yoludur. Başka
bir deyişle ön kestirmeye dayanan cevabıdır. Hipotez cümlesinin temel kalıbı;
Belki de . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . dır. Şeklindedir.
* Bir hipotez şu özelliklere sahip olmalıdır:
a)
Probleme yanıt vermelidir.
b) Eldeki
tüm verileri kapsamalıdır.
c)
Değiştirilebilmelidir.
d)
Üzerinde tahminler yapılarak, deneylerle sınanabilmelidir.
4)
Tahmin(vargı): Hipoteze dayalı mantıksal açıklamadır. Tahminler
mantıksal cümleler sonucunda ileri sürülen fikirlerdir. Tahmin cümlesinin temel
kalıbı;
Eğer . . . . . . . . . ise . . . . . . . . . . . . . dır. Şeklindedir.
5)
Kontrollü deneyler: Hipoteze dayalı yapılan tahminlerin dolayısıyla
hipotezin geçerliliğinin, doğruluğunun araştırılması işlemidir. Bu araştırma,
deney sonuçları tahminlerle karşılaştırılarak yapılır. Bu karşılaştırmadan 3
ayrı sonuca ulaşılabilir.
1) Deney sonuçları hipotez ve tahminleri destekliyorsa hipotez evrensel gerçek
halini alır ve kanunlaşır.
2) Deney sonuçları hipotez ve tahminleri kısmen destekliyor, tamamen
reddetmiyorsa, hipotez yeni bulgularla desteklendikçe kökleşir ve teori
halini alır.
3) Deney sonuçları hipotez ve tahminleri desteklemiyorsa hipotez değiştirilir.
Veri(Gerçek): Aynı koşulda aynı sonucu veren gözlemlerdir.
