Akdeniz Diyeti
(2000 YILI ORTAK BİLDİRİSİ)
Diyette kullanılan yağlar, Akdeniz diyeti ve ömür boyu sağlık
2000
yılı Uluslarası Akdeniz Diyeti Konferansı
Kraliyet
Fizikçiler Üniversitesi- Londra, İngiltere- 13-14 Ocak, 2000
Özet
Bildiri
Yüksek
oranlarda meyve, sebze, rafine edilmemiş doğal tahıllar, balık, ceviz
ve az yağlı süt ürünleri içeren diyetlerin sağlık üzerindeki
olumlu etkileri hakkında gün geçtikçe artan bir oranda bilimsel kanıtlar
elde edilmektedir.
Bu tip
diyetlerde
kalori fazlası
olmadığı müddetçe
toplam
yağ oranını
kısıtlamaya
gerek yoktur ve özellikle doymuş yağ oranı az olan bitkisel yağlara
ve kısmen hidrojene edilmiş yağlara öncelik
vermek gereklidir.
İşte,
zeytinyağına dayalı
Akdeniz
Diyeti, yukarıda bahsedilen tüm beslenme özelliklerini kapsar:
-
Günlük
tatlı olarak taze meyve, haftada birkaç defa alınacak konsantre şeker
veya bal;
-
Esas
yağ kaynağı olarak da zeytinyağı;
Geçmişi:
Geleneksel
Sağlıklı Akdeniz Diyeti
"Akdeniz
Diyeti"
teriminin belli bir anlamı vardır. Özellikle 1960'lı yılların
başında Akdeniz' de Girit, Yunanistan'ın bazı yöreleri ve Güney
İtalya gibi bölgelerdeki
yemek
tarzını yansıtır.
Geleneksel
Akdeniz Diyeti: 1960' ların Karakteristikleri
1960'lı
yılların başındaki Akdeniz Diyeti, aşağıda belirtilen geniş
kapsamlı özelliklerle tanımlanabilir:
-
Bol
miktarda bitkisel yiyecekler (meyva, sebze, ekmek, diğer tahıl türleri,
patates, fasulye, ceviz ve diğer tohumlar);
-
Yukarıda
adı geçen tüm malzemelerde mümkün olan en az miktarda işlem yapılması,
genellikle, yörede mevsimlik olarak yetiştirilen taze gıdalar; süt
ürünleri (özellikle peynir ve yoğurt).
Bu besinlerin günlük olarak az veya ılımlı ölçülerde tüketilmesi;
-
Balık
ve diğer kümes hayvanlarının az veya ılımlı miktarlarda tüketilmesi;
-
Haftada
sıfır veya en fazla dört yumurta yemek;
-
Kırmızı
etin az miktarda tüketimi,
-
Genellikle
yemeklerde az veya ılımlı miktarda şarap tüketimi.
Tüm
bunlardan anlaşılabildiği kadarı ile, bu diyette doymuş yağ oranı düşüktür
(%7-8 enerjiden az veya buna eşit).
Toplam yağ oranı ise, bölgelere göre %25' ten az
ve en yüksek %35 enerjiye eşit olacak şekilde değişiklik gösteriyordu.
Elde edilen verilerden anlaşıldığına göre, tarlada veya mutfakta
belirli bir fiziksel aktivite içeren çalışmalar yapıldığından, bu
yörelerde, Amerika Birleşik Devletlerinde gözlemlenenden çok çok daha
az bir obesite oranı vardır.
Geleneksel
Akdeniz Diyeti:
Yürütülen
Mantık ve Deliller
Yapılan
araştırmada belirtilen zaman diliminin ve coğrafi bölgelerin ele alınmasındaki
gerekçeler, aşağıda belirtilen üç ana
delil grubuna dayandırılmıştır:
1.
Bu bölgelerde
yetişkinlerin
yaşam süresi,
dünyanın
diğer yerlerinde yaşayanlarınkinden daha uzundur. Ayrıca, 1960'lı yılların
başında medikal hizmetlerin yetersizliğine rağmen koroner kalp hastalıkları,
bazı kanser türleri ve diyete bağlı diğer kronik hastalıkların dünya
genelinde en az görüldüğü yerler bu bölgelerdi.
2.Akdeniz
bölgesinde bulunan besinler ve tüketilen miktarlar ortak özelliklere
sahip beslenme tarzlarını tanımlamaktadır.
3.Dünya
genelinde yapılan araştırmalarda bu tarzda beslenme alışkanlıklarının
olduğu yerlerde düşük oranda kronik hastalıklar
ve uzun yetişkin yaşamı görülmüştür.
Akdeniz
diyetinin değişik varyasyonları vardır. Ancak,
İtalya ile
Fransa'nın
bazı bölgeleri, Lübnan, Fas, Portekiz, İspanya, Suriye, Tunus, Türkiye
ve Akdeniz'in başka bölgelerinde bu tanıma daha az rastlanmıştır.
Burada tanımlandığı şekilde bu diyet, geleneksel zeytin üretiminin
yapıldığı bölgeler ile çok yakından ilgilidir.
Sonuç olarak ''Akdeniz Diyeti'' terimi ile 1960'lı yılların
başlarında Akdeniz'in zeytin yetiştirilen bölgelerinde görülen
beslenme tarzı kastedilmektedir.
Akdeniz
Tarzı Bir Diyet
Akdeniz
diyeti, yüzyıllardan beri süregelen bir gelenek olup mükemmel bir sağlığa
katkısı vardır, kişinin kendisini iyi ve mutlu hissetmesini sağlar.
Ayrıca, dünya kültür mirasının çok önemli bir kısmını da teşkil
eder.
Amerikalılar,
Kuzey ve Doğu Avrupalılar ile beslenme şekillerini geliştirmek isteyen
tüm diğer kişiler için Akdeniz tipi beslenme şekli, hem sağlık hem
de meşhur lezzeti açısından çok caziptir.
