Eski zamanlarda Yunanlılar'ın
en büyük festivali, "Tanrıların Kralı Zeus" onuruna düzenlenen
Olimpiyat Oyunlarıydı. Bugünkü Olimpiyat oyunlarına benzeyen bu müsabakalarda
Anadolu, Suriye, Mısır, Yunanistan ve Sicilya'dan atletler yarışırlardı.
Olimpiyatlar ilk kez M.Ö. 776'da başladı. Oyunlar 4 yılda bir düzenleniyordu ve
Yunan şehir devletlerinin bütünlüğünü sağlamaya yardımcı oluyordu. Yunanlılar,
Yunanistan'ın batı kıyısında Peloponnesus denen bölgedeki Olimpos'ta Zeus adına
bir tapınak yaptırmışlardı. Kutsal oyunlar süresince, şehir devletleri
arasındaki savaşlar kesiliyor ve oyunlar için Olimpos'a (Olympia) gidecekler
için güvenli bir geçiş imkanı sağlanıyordu.
Oyunların yapıldığı yerde bir stadyum ve kutsal bir koruluk vardı. Yunanlılar
ilk zamanlarda basit bir yapısı olan tapınağın yerine, zaman içinde oyunların
öneminin artmasıyla, yeni ve tanrıların kralının adına yaraşır bir tapınak
yapmak istediler. Bunun için Elis'li Libon yeni bir tapınak yapmaya başladı ve
M.Ö. 456'da Zeus tapınağı bitirildi.
Tapınak dikdörtgen bir platform üzerine inşaa edilmişti. Binanın yanlarında
yeralan 13 adet büyük sütun, tavanı destekliyordu. Her köşede 6 adet sütun
vardı. Üçgen şeklindeki tavan heykellerle doldurulmuştu. Kolonların üzerindeki
pedimentler, Heracles'in heykelleriyle süslüydü. Tapınağın içerisinde tanrıların
kralı Zeus'un görkemli bir heykeli yeralıyordu.
Heykeli, Atina'daki Parthenon tapınağı için Athena heykelini yapan
Phidias yapmıştır. Heykel tapınağın batı ucuna
yerleştirilmişti. 7 metre genişlikte ve yaklaşık 12 metre yüksekliğindeydi.
Zeus, özenle hazırlanmış tahtında oturur şekildeydi. Başı neredeyse tavana
değiyordu. Sağ elinde zafer tanrıçası Nike'ı tutuyordu. Sol elindeyse üzerinde
çeşitli metallerden kakmalar olan ve üzerinde kartal olan bir hükümdar asası
vardı. Altın, abanoz, fildişinden yapılmış olan ve değerli taşlardan kakmaların
bulunduğu Zeus'un oturduğu taht, heykelin kendisinden daha etkileyiciydi.
Üzerinde, Yunan tanrılarının ve sfenks gibi mistik hayvanların oyma figürleri
yeralıyordu.
Heykelin derisi fildişinden, sakalı, saçları ve elbisesi altındandı. Tasarım,
bir ahşap çerçeveye altın ve fildişi levhaların tutturulmasıyla yapılmıştı.
Olimpos'un havası çok fazla nemliydi. Bu yüzden fildişi levhaların çatlamaması
için tapınağın altındaki özel bir havuzda bulundurulan bir yağ ile sürekli
yağlanıyordu.
Roma imparatoru Theodosius I, M.S.255 yılında, bir dinsiz adeti olduğu
gerekçesiyle olimpiyatları durdurdu. Daha sonra zengin Yunanlılar, heykeli
Bizans'a taşıdılar. Heykel, M.S.462 yılında çıkan bir yangında yokoldu.
Olimpos'ta 1829'da Fransızlar tarafından burada bulunan bazı heykel parçaları
Paris'te Louvre müzesinde sergilenmektedir.
Bugün, bölgedeki stadyum restore edilmiştir. Zeus tapınağıyla ilgili birkaç
sütun haricinde hiçbir şey kalmamıştır. Heykel ise tamamen yokolmuştur. Ancak, o
döneme ait bulunan paralar üzerindeki resimlerden, mabedin şekli hakkında
ipuçları elde edilebilmiştir. |
