SÜMERLER
Jeologlara göre dünyamizda HAYAT, sularda 20 milyon yil
önce baslamis, antropologlara göre de ILK INSAN 250.000 yil önce canlilar
arasindaki yerini almistir. Arkeologlara göre ILK RESIM, HEYKEL ve OYMALAR
30.000 yil öncelerine kadar uzanir. Din kitaplarindaki kissalarin yani sira,
tarihçilere göre de ILK SEHIRLESME zamanimizdan 11.000 yil kadar öncedir.
MEZOPOTAMYA'da (Güneydogu ANADOLU'nun uzantisi) M.Ö. 9000; ve
Konya-Çatalhöyük'te M.Ö. 8000 yillarindadir.
M.Ö.5000 yillarindan
itibaren MEZOPOTAMYA'yi meydana getiren DICLE ve FIRAT nehirleri çevresinde
(sonradan URAL ALTAYIK olarak adlandirilan) SÜMERLER, ELAMLAR, HURRILER; (SAMI)
AKAD, ASUR, BABIL, MISIR; ve (yine sonradan bazilarinca Hint-Avrupai olarak
adlandirilan) HITITLER yasamislar ve birbirleriyle sürekli sürtüsmüslerdir.
Ilk yaziyi M.Ö.3300 yillarinda SÜMERLER bulmustur. Çivi Yazısı diye
adlandirilan bu yazinin kökeni resim-yazi idi. Batida MISIR'i etkilemis, ancak
Misir HIYEROLIF yazisi sonra kendi sistemi içinde gelismistir. Doguda ise Iran
yoluyla HINDISTAN'a ulasmistir. INDUS YAZISI hep o asamada kalmistir. Daha
doguda ÇINLILER ise çivi yazisindan bir ölçüde etkilenmisler, ama sonra kendi
sistemlerini kurmuslardir.
SÜMERLER yaziyi bulan millet olmakla
yetinmemisler, GILGAMIS DESTANI ile ilk siir ve edebi yazi örneklerini de
vermislerdir. SUMERLER MEZOPOTAMYA'nin güneyinde siteler, kanallar kurmuslardir.
Ulastiklari medeniyet seviyesi ile hukuk, dil ve mimaride M.Ö. 2000'lerde
bölgeye gelen Samileri de etkilemislerdir. Daha sonralari yöreye inen HITITLER
de SÜMERLER'den dolayli olarak etkilenmislerdir.
Bütün bu bilgiler
gösteriyor ki, "Ari Kürdistan" diye adlandirilmak istenen BÖLGEDE, O
TARIHLERDEKI ARI diye bilinen TEK HALK, belki HITITLER'DIR... Digerleri ya
SAMI'dir, ya da TURANI'dir.
Bunun ispati da, kil tabletlerdeki yazilarin
hangi dile yakin oldugu konusunda yapilan çalismalardir. Pek çok yabanci yazarin
o dönemde bölgede Ari bir dil tesbit edememesi bir yana; yaptiklari çalismalar
SÜMER ve ELAM dillerinin bugünkü TÜRKÇE'ye hayret uyandiracak kadar benzedigini
göstermistir. Prof. Hamit Zübeyir KOSAY'in bu konudaki katkilari da büyüktür.
Kazim MIRSAN ise ilk yazinin duvar resimlerinde basladigini, ve bunlarin TÜRK
sembolleri oldugunu belirtir... Ilerde detaylarina girecegiz.
SÜMERCE
......... TÜRKÇE
ad (adda) ........ ata
ilu ............
ulumak
izi .............. isi
e ............. ev
kiya
.......... kiyi
egi ........... ece (prenses)
es ............
esmek
ku ............. koymak
ku (gümüs) ... kuyumcu (gümüsle
ugrasan)
gisku ........... sisko
dim (dik duran) ...... dimdik
de ................ demek
duru ................
durmak
kusu ................ kosmak
güles (gülen adam) .... güles,
gülenç
ara (ir) (yürümek) ... aralasmak, irilmek
bur (delik) ....
burgu (delik açan alet)
bal ............ balta
bar
................ parlamak
udun (firin) ... otun (ayrica firinda yakilan:
odun)
us (akil) .............. us
ib .................
ip
alim (kuvvetli,yüksek) ......... alimli
tukul (dost) .....
tohul
tam (safakvakti) ........... tan
ulu (muhtesem, yüce) .....
ulu-ulug
Bugin (göl).... Buget (biriktirilmis su, Anadolu)
A-na ?
....... Ne ? (Anadolu'da hayret ifadesi:Aney!..)
Bur ................
Bardak
Buy, bun ............... Boyun
Bu ............... Bulak
(çesme)
Bab ................. Baba
Azag (mukaddes)........ Izgi,
edgü (Eski Türkçe)
Gig (zayif) .........Ig, yig (hasta, Eski
Türkçe)
Ud ( gün, zaman).......... Id, öd (zaman, Eski Türkçe)
Zak
(taraf) ............. Yak (yakin)
Gup, kup (gitmek).......... Kopmak
(kosup gitmek, Anadolu)
Gim ? Kim ? ................ Kim ?
Ama
(ana) ........... Aba (Anadolu’da)
Gis (odun) .......... Yis (Orhun
Türkçesi)
Gar (isik) ......... Yaruk (Eski Türkçe)
Gen (kadin
hizmetçi) ...... Kün (cariye,Orhun’dan)
Tag ............... Deg(mek)
Ug, uku (halk) ......... Ugus (kavim)
Vur, vir (sarki söylemek)
....... Yirlamak, irlamak
Ur(u), ir (erkek) ......... Er, ir (Uygurca :
uri)
Gir (ates) ............ Kor
Udun (ates) ........ Od, ot,
odun (ateste yanan)
Dingir ........Tengri (Eski Türkçe), TANRI, (Kumanca
: dingir)
Dagal (genis olmak) ........... Dagilmak
SÜMERCE bazi
kelimeler S harfiyle varligini YAKUTÇA'da sürdürür. Ancak bizim simdiki
TÜRKÇE'de S-Y degisimine ugramis haliyle karsimiza çikar. |
